İnsan Neden Narsistik Partnerlere Çekilir? İlişkisel Döngüleri Anlamak

Bazı beşerler münasebetleri bittikten sonra benzeri bir farkındalık yaşarlar: Partner değişmiştir ancak yaşanan hisler ve sıkıntılar birbirine çok benzemektedir. Başlangıçta ağır ilgi, güçlü çekim ve özel hissettirme vardır, fakat vakitle değersizlik, eleştirilme, ihmal edilme yahut duygusal uzaklık ortaya çıkar. Kişi birçok vakit bunun neden tekrar ettiğini anlamakta zorlanır ve kendisini suçlayabilir. Meğer ruhsal açıdan bakıldığında ilişkisel tekrarlar birden fazla vakit tesadüf değildir.

İnsan zihni tanıdık olanı inançlı olarak algılama eğilimindedir. Bu durum her vakit sağlıklı tecrübeler için geçerli değildir; tanıdık olan bazen zorlayıcı olsa bile öngörülebilir olduğu için tercih edilebilir. Bilhassa çocukluk periyodunda duygusal gereksinimlerin tutarsız karşılandığı, sevginin şartlı olduğu yahut onay almak için efor göstermek gereken ortamlarda büyüyen bireylerde bağlantılarda misal dinamiklere yönelme eğilimi gelişebilir. Yetişkinlikte kişi şuurlu olarak farklı bir ilgi istese bile duygusal sistem tanıdık hissettiren bireylere çekilebilir.

Narsistik özellikler gösteren şahıslar başlangıçta ağır ilgi ve hayranlık sunabilirler. Bu durum bilhassa kendilik pahası hassas olan şahıslar için güçlü bir çekim yaratabilir. Kişi kendisini görülmüş, özel ve bedelli hisseder. Lakin vakitle alakanın istikrarı değiştiğinde tenkit, değersizleştirme yahut duygusal aralık ortaya çıkabilir. Bu noktada kişi alakadan uzaklaşmak yerine daha fazla efor göstermeye başlayabilir. Zira başlangıçta hissedilen ağır bedel hissine yine ulaşma isteği güçlü olabilir.

Bir öbür kıymetli faktör kişinin kendilik algısıdır. Kendini gereğince bedelli hissetmeyen şahıslarda oburu tarafından kıymetli hissettirilme muhtaçlığı daha ağır olabilir. Bu durum bağlantıda güç istikrarının bozulmasına taban hazırlayabilir. Kişi karşı tarafın onayını kaybetmemek için kendi muhtaçlıklarını geri plana atabilir, hudut koymakta zorlanabilir yahut ilgiyi sürdürmek için fazla sorumluluk alabilir. Bu süreç vakitle duygusal yorgunluk ve tükenmişlik yaratabilir.

Psikoterapi sürecinde bu tıp ilişkisel döngüler yalnızca partner seçimi üzerinden değil, kişinin içsel dünyası üzerinden ele alınır. Kişi vakitle hangi duygusal muhtaçlıklarının bu alakalara yönelmesine neden olduğunu anlayabilir, geçmiş tecrübelerle bugünkü seçimler ortasındaki kontakları kurabilir ve kendilik pahasını daha sağlam bir yere oturtabilir. Psikodinamik terapi yaklaşımında değişim birçok vakit farkındalıkla başlar lakin duygusal tecrübenin dönüşmesiyle kalıcı hale gelir. Kişi kendisini daha kıymetli hissetmeye başladıkça ilişkisel seçimleri de doğal olarak değişebilir.

İnsanların emsal bağlantı örüntülerine yönelmesi zayıflık değil, birçok vakit geçmiş tecrübelerin bıraktığı izlerin sonucudur. Anlaşılan örüntüler değiştirilebilir hale gelir. Kişi kendisiyle daha inançlı bir alaka kurdukça diğerleriyle kurduğu bağlantılar de daha istikrarlı hale gelebilir.