PSİKOSOMATİK TIP MEVZULARINDAN OLAN ; OBEZİTE’YE PSİKİYATRİK BAKIŞ
NOT: PSİKOSOMATİK TIP ,50 YILI AŞKIN MÜDDETTİR PSİKİYATRİ ALANINDA BİR ODAK NOKTASI OLMUŞTUR… BU TERİM TAM MANASIYLA,ZİHNİN VÜCUDU NASIL ETKİLEDİĞİNİ TABİR ETMEKTEDİR…
OBEZİTE; FİZİKÎ, EKONOMİK VE RUHSAL BEDELLERİ OLAN BİR GLOBAL SALGINDIR.2011 – 2012 DE YAPILAN BİR ÇALIŞMA ,ABD’DE YETİŞKİNLERİN %35’İ VE ÇOCUKLARIN %17’Sİ OBEZİTE KRİTERLERİNİ KARŞILAMAKTADIR. OBEZİTE ÖNCELİKLE BEDEN KİTLE INDEKSİ(VKI) İLE TANIMLANMAKTADIR.VKİ,KİLOGRAM OLARAK ÖLÇÜLEN BEDEN YÜKÜNÜN, METRE CİNSİNDEN BOYUN KARESİNE BÖLÜNMESİ İLE HESAPLANIR(KG/M2).NORMAL VKİ 18.5 İLE 24.5 ORTASINDADIR VE VKİ’Sİ 25 İLA 30’U ORTASINDA OLANLAR FAZLA KİLOLU,VKİ’Sİ 30’ UN ÜZERİNDE OLANLAR OBEZİTE ARALIĞINDADIRLAR.VKİ 40’IN ÜZERİNDE OLANLAR MORBİD OBEZ YAHUT ÖNEMLİ OBEZDİRLER.
OBEZİTE;HİPERTANSİYON,DİSLİPİDEMİ,TİP2 DİYABET,KORONER KALP HASTALIĞI,İNME,SAFRA KESESİ HASTALIĞI,OSTEARTRİT ,UYKU APNESİ,SOLUNUM HASTALIKLARI VE KANSER ÜZERE HASTALIKLARDAN KAYNAKLI MORBİTİDE’Yİ ARTIRIR.
OBEZİTE,AYNI VAKİTTE TÜM NEDENLERE BAĞLI MORTALİTEDE VE KARDİOVASKÜLER HASTALIKLAR MORTALİTESİNDE ARTMIŞ RİSK İLE ALAKALIDIR.
EK OLARAK OBEZİTENİN HAYAT KALİTESİ,HAREKETLİLİK VE GERİLİM SEVİYESİ ÜZERİNDE OLUMSUZ TESİRLERİ VARDIR.
OBEZİTE’NİN DİĞER BİR GÖSTERGESİ DE BEL ETRAFI ÖLÇÜSÜDÜR: BAYANLARDA ; 89 CM’DEN FAZLA YAHUT ERKEKLERDE:102 CM’DEN FAZLA BEL ETRAFI OBEZ OLARAK KIYMETLENDİRİLİR.ARTMIŞ BEL ETRAFI OBEZİTE İLE BAĞLANTILI HASTALIKLARIN RİSKİNİ ARTTIRABİLİR.
ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTESİ ERİŞKİNLİKTE OBEZİTE İÇİN BİR RİSK FAKTÖRÜRDÜR VE YETİŞKİNLİKTE OBEZİTENİN CİDDİYETİ İLE ALAKALIDIR: ERİŞKİNLİKTE OBEZİTE İLE BAĞLI EŞLİK EDEN TIBBİ HASTALIKLAR;KRONİK KALP YETMEZLİĞİ,KRONİK ARTER HASTALIĞI,VENÖZ ÜLSERLER,İNSÜLİN DİRENCİ,POLİKİSTİK OVER HASTALIĞI,DİYABETES MELİTUS,HİPERTANSİYON,KARIN FITIĞI,SAFRA KESESİ TAŞI,GASRTOÖZOFAJEAL REFLÜ,ALKOLE BAĞLI OLMAYAN YAĞLI KARACİĞER HASTALIĞI,STRES ÜRİNER İNKONTİNANS,DERİN VENÖZ TROMBOZU,PULMONER EMBOLİ,GUT ,PLANTAR FASİT,DEPRESYON,KAYGI,PSÖDOTÜMÖR SEREBRİ,İNME,KISIRLIK,ASTIM,TIKAYICI UYKU APNESİ,KOLESTREOL YÜKSEKLİĞİ,OSTEOARTRİT,KANSER VE BAŞKALARIDIR.
MORTALİTE VE MORBİTİDE VKİ 35’İN ÜZERİNE ÇIKTIĞINDA KATLANARAK ARTAR.
OBEZİTE VE FAZLA KİLO, BİRLİKTE ABD’ DE ÖNLENEBİLİR ÖLÜMLERİN EN SIK İKİNCİ NEDENİDİR.
ETİYOLOJİ:
ÖNCELİKLİ OLARAK OBEZİTE, GÜÇ ALIMIYLA HARCAMA ORTASINDA DENGESİZLİK SONUCUDUR.
. GENETİK,BİYOLOJİ VE OBEZİTE.
. ÇEVRESEL KOŞULLAR VE OBEZİTE.
SONUÇ OLARAK İNSANLARIN BİYOLOJİK EĞİLİMLERİ ONLARI FAZLA YEMEYE VE HAREKETSİZ KALMAYA YATKIN BIRAKMAKTADIR; BİLHASSA DE SONU GELMEYEN BESİN VE HAREKETSİZLİK DAVETİYESİ VEREN BİR ETRAFTA (OBEZOJENİK ÇEVRE) SONUÇTA OBEZİTENİN BÜYÜMESİ İÇİN ÜLKÜ BİR ORTAM OLUŞTURMAKTADIR.
. YEME BAĞIMLILIĞI VE OBEZİTE
. DAVRANIŞLAR, BİLİŞLER VE OBEZİTE
. KİŞİLİK VE OBEZİTENİN BOYUTLARI
OBEZİTEYE EŞLİK EDEN PSİKİYATRİK TEŞHİSLER :
. YEME BOZUKLUKLARI,OBEZİTEYE SIKLIKLA EŞLİK EDEN PSİKİYATRİK TANILARDIR VE TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU,BULİMİA VE GECE YEME,ATIŞTIRMAK ,YEME VE YÜKSEK KALORİLİ SIVILARI TÜKETME ÜZERE SENDROMLAR İÇERİR.
. DEPRESYON : DEPRESYON VE OBEZİTE EKSERİYETLE HASTALIK SÜRECİNDE ÜST ÜSTE BİNERLER BEKLENDİĞİ ÜZERE ARTMIŞ İŞTAH VE DÜŞÜK GÜÇ DEPRESYON İÇİN TANISAL BELİRTİLERDİR.
OBEZ HASTALARDA DEPRESYON İNSİDANSI ARTMIŞTIR VE TAHMİNEN YAKLAŞIK OLARAK %19 İLA %66 ORTASINDA DEĞİŞMEKTEDİR.
OBEZİTE VE DEPRESYON ORTASINDAKİ BAĞLANTI KARŞILIKLI OLARAK GÖRÜNMEKTEDİR: ÇALIŞMALARIN %80’İ OBEZİTENİN DEPRESYONDA HİSSESİ OLDUĞUNU ÖNE SÜRERKEN ,%53’Ü İSE DEPRESYONUN OBEZİTEYE NEDEN OLDUĞUNU TEZ ETMEKTEDİR.
. TASA (DEPRESYON VE OBEZİTE MÜNASEBETİNİN BİREBİRİ BURADA DA GEÇERLİDİR.)
. AĞIR RUHSAL HASTALIKLAR : ŞİZOFRENİ VE BİPOLAR BOZUKLUKLAR ÜZERE .
. PSİKİYATRİK İLAÇLAR VE KİLO ALIMI .
. HUSUS KULLANIM BOZUKLUĞU VE OBEZİTE
OBEZİTENİN SINIFLANDIRILMASI VE ÖNERİLEN TEDAVİSİ:
OBEZİTE SINIFI VKİ ÖNERİLEN TEDAVİ ………………………………………………………………………………………………………………………………………
ZAYIF > 18.5 DİYET DÜZENLEMESİ/YEME BOZUKLUĞU TEDAVİSİ
NORMAL 18.5-24.9 KORUMA
FAZLA KİLOLU 25-29.9 DAVRANIŞÇI KİLO YÖNETİMİ
OBEZ HAFİF -1 30-34.9 DAVRANIŞÇI KİLO YÖNETİMİ+MEDİKAL KİLO YÖNETİMİ
ORTA-2 35-39.9 DAVRANIŞÇI KİLO YÖNETİMİ+MEDİKAL KİLO İDARESİ YAHUT
(+ EŞLİK EDEN HASTALIKLAR) DAVRANIŞÇI KİLO İDARESİ + ZAYIFLAMA AMELİYATI
AĞIR-3 >40 DAVRANIŞÇI KİLO YÖNETİMİ+ZAYIFLAMA AMELİYATI
OBEZİTENİN TEDAVİSİ:
OBEZİTE TEDAVİSİNDE Kİ KRİTERLER:
- KİLO KAYBININ YARARLARI
- TİCARİ DİYETLER
- DAVRANIŞÇI KİLO KAYBI
- KİLO KAYBINI KORUMAK
OBEZİTENİN RUHSAL TEDAVİSİ:
- KİLO VERMEK İÇİN BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ
- BİLİNÇLİ FARKINDALIK TEMELLİ YAKLAŞIMLAR
- MOTİVASYONEL GÖRÜŞME
OBEZİTENİN MEDİKAL TEDAVİSİ:
- ORLİSTAT
- LORCASERİN
- FENTERMİN
- TOPİRAMAT
- BUPROPİON
ÜZERE BİRÇOK İLAÇ KULLANILMAKTADIR.
OBEZİTENİN CERRAHİ TEDAVİSİ:
AĞIR OBEZİTE ,VKİ >40 YAHUT ORTA OBEZİTE VKİ>35 ,BARİATRİK CERRAHİ İÇİN RUHSAL KIYMETLENDİRME UYGUNDUR.
CERRAHİ İÇİN RUHSAL KONTRENDİKASYONLAR;
DENGESİZ DEPRESYON YAHUT PSİKOZ ,İNTİHAR KANISI,AKTİF BULİMİA VE FAAL HUSUS BERBATA KULLANIMI.
KAYNAK: PSİKİYATRİ , KAPLAN VE SADOCK’S ,10.BASKI ,2022,2.CİLT , BAŞLIK: PSİKOSOMATİK TIP ;SAYFA:2177’DEN İTİBAREN .
DERLEYEN: DR.HALİL İBRAHİM SÜSLÜ ,PSİKİYATRİ UZMANI
