Ruhsal Dayanıklılık (Resilience): Kırılganlıkla Birlikte Güçlü Kalabilmek
Dayanıklılık Doğuştan mı Gelir?
Araştırmalar dayanıklılığın sabit bir kişilik özelliği olmadığını, geliştirilebilir bir kapasite olduğunu göstermektedir. Gözetici faktörler ortasında:
Güvenli bağlanma ilişkileri
Sorun çözme becerileri
Mana üretme kapasitesi
His düzenleme becerileri
Toplumsal destek
Yer almaktadır.
Esneklik ve Katılık
Kriz anlarında kimi bireyler çok denetimci, kimileri ise büsbütün pasif hale gelebilir. Dayanıklılık, bu iki uç ortasında esneyebilmektir. Gerektiğinde takviye istemek, gerektiğinde sorumluluk almak; gerektiğinde yas tutmak, gerektiğinde yine harekete geçmek.
Travma Sonrası Büyüme
Zorlayıcı tecrübeler sırf kayıp yaratmaz; birtakım durumlarda kişinin bedellerini, önceliklerini ve ömür perspektifini tekrar yapılandırmasına da neden olabilir. Buna travma sonrası büyüme denir. Lakin bu büyüme, acının inkârı değil; acının işlenmesi sonrasında ortaya çıkar.
Terapötik Çalışma
Psikoterapide dayanıklılık şu yollarla desteklenebilir:
Duygu düzenleme hünerlerinin geliştirilmesi
İçsel eleştirmenin yumuşatılması
Öz-şefkat kapasitesinin artırılması
Geçmiş baş etme muvaffakiyetlerinin görünür kılınması
Dayanıklılık, “hiç düşmemek” değil; düştüğünde ayağa kalkabileceğini bilmektir.
HAZIRLAYANLAR
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
