Tanınma, Algı ve İlişkisel Gerçeklik
Romantik münasebetler birden fazla vakit sevgi üzerinden tanımlanır. Lakin sevgi sadece var olan bir his değildir; birebir vakitte algılanan, yorumlanan ve anlamlandırılan bir tecrübedir. Bu nedenle bir münasebette sevgi var olabilir, ama yeniden de hissedilmeyebilir.
Birçok kişi şu cümleyi kurar:
“Beni sevdiğini biliyorum lakin hissetmiyorum.”
Bu söz, romantik münasebetlerin en kritik gerilimlerinden birini açığa çıkarır. Zira burada sorun sevginin varlığı değil; sevginin özne tarafından nasıl deneyimlendiğidir.
Bu noktada temel soru şudur:
Sevildiğini hissetmemek, bağın bir gerçeği midir, yoksa öznenin zihinsel ve duygusal örgütlenmesinin bir sonucu mudur?
Sevgi: Objektif Bir His mu, İlişkisel Bir Tecrübe mi?
Sevgi birçok vakit objektif bir gerçeklik üzere düşünülür. Partnerin ilgisi, davranışları ve sözleri sevginin ispatı olarak kabul edilir. Lakin sevgi sadece verilen bir şey değildir; tıpkı vakitte alınan ve anlamlandırılan bir şeydir.
İlişkide sevgi tek başına kâfi olmayabilir. Zira sevginin hissedilmesi, öznenin onu nasıl algıladığıyla direkt bağlantılıdır.
Bu nedenle tıpkı davranış iki farklı kişi tarafından farklı hallerde deneyimlenebilir. Bir kişi için ilgi olarak algılanan bir davranış, öteki biri için yetersiz gelebilir.
Bu durum sevginin yokluğundan çok, algının farklı örgütlenişiyle ilgilidir.
İçsel Şema ve Algının Filtrelenmesi
İnsan dünyayı direkt deneyimlemez; onu belli zihinsel yapıların içinden geçirerek algılar. Bu yapılar geçmiş tecrübeler, erken periyot münasebetler ve benlik algısıyla şekillenir.
Sevildiğini hissetmeme durumu birçok vakit bu içsel yapılarla bağlantılıdır.
Örneğin değersizlik şeması güçlü olan bir özne için sevgi basitçe içselleştirilemez. Zira sevgi, kişinin kendisi hakkında taşıdığı temel inançla çelişir.
Kişi şu niyete sahipse:
“Ben kâfi değilim”
o vakit karşısındaki kişinin sevgisi zihinde şu halde tekrar yorumlanabilir:
“Beni sevdiğini söylüyor fakat aslında beni nitekim tanımıyor.”
“Bir gün gerçek halimi görse vazgeçer.”
Bu noktada sevgi reddedilmez; lakin daima kuşku altında tutulur.
Tanınma Gereksinimi ve Görülme Meselesi
İnsan sadece sevilmek istemez; tıpkı vakitte tanınmak ister. Tanınma, öznenin varlığının ve tecrübesinin oburu tarafından manalı bir halde görülmesidir.
Sevildiğini hissetmemek birçok vakit sevgi eksikliğinden değil, tanınma eksikliğinden kaynaklanır.
Partner sevgi gösterebilir, lakin bu sevgi öznenin muhtaçlık duyduğu biçimde tabir edilmediğinde kişi kendisini görülmemiş hissedebilir.
Bu durumda kişi şunu söyleyebilir:
“Beni seviyor lakin beni anlamıyor.”
Bu söz sevginin yokluğunu değil, sevginin özneyle temas edemediğini gösterir.
Gerçeklik ve Kurgu Ortasındaki Belirsizlik
Sevildiğini hissetmeme tecrübesi birden fazla vakit iki uç ortasında salınır:
Bir yanda hakikaten gereğince tabir edilmeyen bir sevgi,
öteki yanda öznenin geçmiş tecrübeleriyle şekillenen bir algı.
Bu nedenle bu tecrübesi sırf “gerçek” ya da “kurgu” olarak ayırmak mümkün değildir. Zira ilişkisel gerçeklik, her vakit öznel yorumlarla iç içedir.
Sevgi hem vardır hem de algılanma biçimiyle tekrar üretilir.
İlişkisel Döngü
Sevildiğini hissetmeyen bir kişi vakitle daha fazla onay arayabilir. Bu arayış partner üzerinde baskı yaratabilir. Partner geri çekildikçe kişi daha fazla kuşku duymaya başlayabilir.
Bu durum bir döngü üretir:
- kişi sevgi arar
- yeterince hissetmez
- daha fazla talep eder
- partner geri çekilir
- kişi daha az sevildiğini hisseder
Bu döngü, sevginin var olup olmamasından bağımsız olarak devam edebilir.
Sonuç: Sevgi Var mı, Yok mu?
Sevildiğini hissetmemek birden fazla vakit tek bir nedene indirgenemez. Bu tecrübe hem bağlantının dinamikleriyle hem de öznenin içsel dünyasıyla irtibatlıdır.
Bu nedenle asıl soru birden fazla vakit şu değildir:
“Beni seviyor mu?”
Daha derin soru şudur:
“Ben sevildiğimi neden hissedemiyorum?”
Çünkü sevgi sırf verilen bir şey değildir; birebir vakitte alınabilen bir tecrübedir.
Ve bazen problem sevginin yokluğu değil,
öznenin sevgiyle kurduğu bağın kendisidir.
