Winnicott: Saklanmanın Psikolojisi olabilir
İnsanın içinde iki temel dilek yaşar: gizlenmek ve bulunmak. Bir yanımız kendini korumak, hudutlarını gizli tutmak ister; öteki yanımız ise görülmeyi, fark edilmeyi, dokunulmayı bekler.
Bu ikilik, hayatın her devrinde yine sahneye çıkar. Çocukken oyunla başlayan bu tecrübe, yetişkinlikte ilgilerimizin, yalnızlıklarımızın, hatta suskunluklarımızın içinde sürer.
Winnicott’a nazaran “saklanmak” inançlı bir iç alan yaratma biçimidir; kişinin kendi kendisiyle kalabilmesinin sağlıklı bir göstergesidir. Lakin bu sırf bir tarafıdır. Saklanmak, lakin biri gelip bizi bulduğunda mana kazanır. Zira bulunmamak, sadece görülmemek değil, var olmadığını hissetmektir. Çok uzun müddet saklanmak, artık korunmak değil, kaybolmaktır. Bu yüzden insanın sağlıklı bir kendilik geliştirebilmesi için hem başka olabilmeye hem de ötekinde yankı bulabilmeye gereksinimi vardır.
Birinin bizi görebileceğine, duyabileceğine, anlayabileceğine inanmak… bu, varoluşun en derin temellerinden biridir. Winnicott’ın “oyun alanı” dediği şey de tam olarak budur: kendilik ile öteki ortasındaki o canlı, inançlı, yaratıcı alan. Orada kişi hem saklanabilir hem bulunabilir; hem yalnız kalabilir hem de bağ kurabilir. Fakat oyun, kimse bizi aramıyorsa, manasını kaybeder. İşte bu yüzden saklanmak, bulunacağımızı bildiğimizde keyiflidir; kimse gelmediğinde ise dayanılmaz bir sessizliğe dönüşür.