Yalnızca Memnun Olmak Kâfi mi? Ruhsal Olarak “Zengin” Bir Yaşama Yanlışsız

Klinik odasının o inançlı ve sessiz atmosferinde, karşımdaki koltukta oturan danışanlarımdan en sık duyduğum cümle ekseriyetle şudur: “Ben artık yalnızca keyifli olmak istiyorum.” Memnunluk, huzur ve acıdan uzak kalma dileği hepimizin en temel, en insani gereksinimidir. Lakin insan ruhu, yalnızca “iyi hissetmeye” odaklanacak kadar tek boyutlu bir yapıya sahip değildir. Bütüncül bir ruh sıhhati perspektifiyle insan tabiatına yaklaştığımda; hayatın son hedefinin yalnızca sevinçli olmak değil, tıpkı vakitte “psikolojik olarak zengin” bir hayat sürebilmek olduğunu görüyorum.

Psikolojik zenginlik; hayatı bir bütün olarak, tüm renkleriyle, hamasetle deneyimleyebilmektir. Rutinin dışına çıkabilmeyi, yeni ve bazen zorlayıcı da olsa farklı durumlara açık olmayı, olaylara çok çeşitli pencerelerden bakabilmeyi tabir eder. Pekala lakin kimilerimiz yeniliklere ve hayatın getirdiklerine bu kadar açıkken, kimilerimiz neden kendi kabuğuna çekilmeyi seçer?

Başlangıç Çizgisi: Çocukluğumuzun Bıraktığı İzler

İnsanların ömür hikayelerini derinlemesine dinlediğimde, çocukluk çağındaki tecrübelerin yetişkinlikteki hayatı algılama biçimimizi derinden etkilediğini sıkça gözlemliyorum.

Çocukluğunda anlaşıldığını, inançta olduğunu hisseden, destekleyici bir ortamda büyüyen bireyler hayata bir adım önde, ceplerinde hazır bir “güven sermayesi” ile başlıyorlar. Bu itimat, onların yetişkinlikte dünyaya daha meraklı gözlerle bakmalarını, yeni tecrübelere korkmadan yelken açmalarını sağlıyor. Kökleri sağlam ve derinlere inen bir ağacın, rüzgarda kollarını gökyüzüne daha geniş bir açıyla yayabilmesi üzere…

Peki ya çocukluğumuz inançlı bir liman olmadıysa? Ya geçmişimiz olumlu anılardan çok; anlaşılmamakla, duygusal ihmalle yahut zorluklarla doluysa? Bu, ruhsal olarak varlıklı ve derin bir hayat süremeyeceğimiz manasına mı gelir?

Kesinlikle hayır.

Zengin Bir Yaşama Giden İki Köprü: Esneklik ve Farkındalık

Klinik deneyimlerim ve psikoloji bilimindeki yeni yaklaşımlar, geçmişimizle bugünkü hayat zenginliğimiz ortasında iki çok güçlü köprü olduğunu gösteriyor. Düzgün ve inançlı bir çocukluk, bu köprülerin “doğal” yoldan, bizatihi inşa edilmesini kolaylaştırır. Fakat geçmişinizde bu köprüler kurulamadıysa bile, yetişkinlikte bunları kendi gayretinizle inşa etmeniz büsbütün mümkündür. İşte hayatımızı zenginleştiren o iki sihirli köprü:

1. Ruhsal Esneklik: Hayat hiçbir vakit kusursuz bir senaryo ile ilerlemez. Karşımıza çıkan maniler, kayıplar ve hayal kırıklıkları karşısında katı bir biçimde kırılmak yahut pes etmek yerine, durumu kabullenip kendi kıymetlerimiz doğrultusunda “esnemeyi” başarabildiğimizde ruhsal esnekliğimizi kullanmış oluruz. Geçmişte aldığınız yaralar sizi katılaştırmış olabilir; lakin terapi ve içsel çalışmalarla fırtınada kırılmayan, yalnızca eğilip doğrulabilen o esnek ağaç olmayı öğrenebilirsiniz.

2. Şuurlu Farkındalık (Mindfulness): Zihnimiz çoklukla ya geçmişin acılarında ya da geleceğin korkularında dolaşmaya meyillidir. Meğer varlıklı bir hayat, lakin “şu anı” yargılamadan, olduğu üzere fark edebildiğimizde yaşanabilir. Çocukluğunda zorluk yaşayanlar için anı yaşamak, tehlikelere karşı tetikte olma gereksiniminden ötürü daha sıkıntı olabilir. Lakin dikkati yargısızca “şimdi ve burada” olana nazikçe davet etmek, vakitle öğrenilebilen ve hayatın renklerini yine fark etmemizi sağlayan güçlü bir hünerdir.

Kendi Zenginliğinizi İnşa Edebilirsiniz

Hayat; yalnızca sevinçten, bitmeyen bir memnunluk halinden yahut kusursuz bir geçmişe sahip olmaktan ibaret değildir. Acısıyla, tatlısıyla, yara izleriyle ve sürprizleriyle ömrün tamamını kucaklayabilmektir aslolan.

Psikolojik olarak varlıklı bir hayat; çocukluğunuzun ne kadar harika olduğuyla değil, bugün zihninizin ve kalbinizin güzelleşmeye, yeni tecrübelere ve büyümeye ne kadar açık olduğuyla ölçülür. Başlangıç çizginiz neresi olursa olsun; esnemeyi öğrenerek ve şu ana odaklanarak kendi zenginliğinizi ilmek ilmek inşa edebilirsiniz.