Yeme bozukluklarında en güçlü temalardan biri denetim muhtaçlığıdır. Birçok kişi yeme sistemini, kaloriyi, tartıyı yahut spor programını denetim ederek “güvende” hissetmeye çalışır. Dışarıdan bakıldığında bu durum disiplin üzere görülebilir. Fakat yeme bozukluğunda denetim, birçok vakit kişinin hayatındaki öteki alanlarda hissettiği belirsizlik ve güçsüzlüğü telafi etme uğraşıdır.
Kontrol muhtaçlığı çoklukla hislerle baş edememekten beslenir. Kişi ağır korku, değersizlik, yalnızlık yahut öfke yaşadığında bu hislerle kalmak güç gelebilir. Yemek ve vücut üzerinden denetim kurmak ise daha somut ve ölçülebilir olduğu için zihne inançlı gelir. “Kaç kalori aldım?” sorusu, “Şu an ne hissediyorum?” sorusundan daha kolaydır. Bu nedenle kişi hisler yerine sayılarla uğraşır.
Bazı bireylerde denetim gereksinimi geçmiş tecrübelerle bağlantılıdır. Çocuklukta çok eleştirilmek, hislerinin önemsenmemesi, aile içinde baskı yahut belirsizlik yaşamak; bireyde “kontrol bende olmalı” inancı geliştirebilir. Yetişkinlikte bu denetim alanı yemek ve vücut olabilir. Zira yemek, kişinin kendi karar verebildiği ender alanlardan biri haline gelir.
Kontrol muhtaçlığının bir öteki boyutu da özdeğerdir. Kişi kendini kâfi hissetmediğinde, kilo ve vücut üzerinden kıymet üretmeye çalışabilir. “Zayıf olursam değerliyim” inancı; denetimi bir muvaffakiyet ölçüsüne dönüştürür. Bu noktada kişi aslında vücudu değil, sevilmeyi ve kabul edilmeyi denetim etmeye çalışır.
İyileşme sürecinde denetim muhtaçlığı büsbütün yok olmaz; daha sağlıklı alanlara taşınır. Kişi denetimi yemek üzerinden değil, hudut koyma, hislerini tabir etme, kendini müdafaa üzere hünerler üzerinden kurmayı öğrenir. Yeme bozukluğunda asıl amaç “kontrolü bırakmak” değil; denetimi daha sağlıklı bir yere taşımaktır.
