Narsistik kişilik yapısı, kişinin kendisini diğerlerinden üstün görmesi, hayran olunma muhtaçlığı duyması ve empati kapasitesinin sonlu olması ile karakterizedir. Narsist bireyler birinci bakışta son derece cazibeli, özgüvenli ve karizmatik görünebilirler. Lakin bağlantı ilerledikçe, karşı tarafı yoran, manipülatif ve duygusal manada tüketen davranışlar ortaya çıkmaya başlar.
1. Çok Hayranlık Beklerler
Narsistik bireyler, daima olarak övgü, ilgi ve takdir görmek ister.
Eleştirildiklerinde ise çok reaksiyon verebilir, kırılganlıklarını öfkeyle örtebilirler.
Onlar için değerli olan nasıl hissettikleri değil, nasıl göründükleridir.
2. Empati Kapasiteleri Sınırlıdır
Karşısındaki kişinin hislerini anlamakta zorlanırlar.
Daha çok kendi gereksinimlerine odaklanırlar ve oburlarının hislerini “abartı” olarak görebilirler.
Bu yüzden alakada çoğunlukla tek taraflı bir dinamik oluşur.
3. Manipülasyon ve Denetim Eğilimleri Görülür
Narsistler, karşılarındaki kişiyi suçluluk, utanç yahut minnet hisleri üzerinden denetim edebilir.
Sözel oyunlar, çarpıtmalar, olayları olduğundan farklı aktarma üzere davranışlar yaygındır.
Örneğin:
“Seni kırdığımı düşünmen çok farklı, zira ben aslında seni senin için uyarıyorum.”
Bu cins sözler karşı tarafın hislerini geçersiz kılar ve vakitle kişinin kendine olan inancını sarsabilir.
4. Bağlantılarda Başlangıçta İdealize, Sonrasında Değersizleştirme Görülür
İlişkinin başında karşı tarafı göklere çıkarabilirler.
Her şey süratli, ağır ve büyüleyici gelebilir.
Fakat bir müddet sonra bu idealize etme yerini eleştirme, küçümseme ve değersizleştirmeye bırakır.
Bu döngü birçok kişinin narsistik münasebetlerden çıkmakta zorlanmasına neden olur.
5. Sorumluluk Almaktan Kaçınırlar
Hata yaptıklarında ya da bir sorun olduğunda:
- “Ben o denli demek istemedim, sen yanlış anladın.”
- “Zaten herkes sorun çıkarıyor.”
- “Aslında sorun sende.”
gibi cümleler duymak epeyce yaygındır.
Kendi kusurunu kabul etmek, narsistik yapıları için tehdit edicidir.
Narsist Bireylerle Başa Çıkma İpuçları
- Sınırlar koymak ve net olmak çok değerlidir.
- Tartışmaları kişiselleştirmemek.
- Tutarlı kalmak (narsistler boşluk buldukça hudutları zorlar).
- Gerekirse profesyonel takviye almak.
Narsistik bağlar, bilhassa duygusal yıpranmayı süratle artırdığı için, dayanak alınması birden fazla vakit iyileştiricidir.
