Hastalık

OBSESİF KOMPÜLSİF BOZUKLUK

Obsesyonel temalara misal intruziv niyetlerin toplumda sıklığı %90’dır. Bunlar örneğin; “Birini yaralama yahut ziyan verme isteği”, “çirkin bir şeyler söyleme ve birine lanet okuma isteği”, “yakın bir arkadaşın yahut bir aile üyesinin zara görmesini yahut vefatını isteme”, “cinsel alaka esnasında şiddet hareketleri düşüncesi”, “arabayı çarpma isteği”, “insanların yanlış davranışlarıyla ilgili olarak Neden bunu yaptılar? Bunu yapmamalılar!”, “kedi yahut evcil hayvanlara saldırmak, boğma isteği”, “yakın yahut sevdiği biri yahut öteki bir kişiyi kastederek “keşke ölseydi” düşüncesi”, “fiziksel şiddet kullanarak eşine ziyan verme düşüncesi”, “saldırarak yırtıcı biçimde birini cezalandırma. Örneğin çocuğunu otobüsten aşağı fırlatmayı istemek”, “eşine ağrı verebilecek cinsel uygulamalar yapma isteği”, “bir kabahat haberi okurken bunu ben mi yaptım düşüncesi”, “aniden çıldırabileceği düşüncesi”, “yakın birinin öldüğü yahut ziyan gördüğünü dilemek yahut hayal etmek”,”evcil hayvanları ezerek öldürme isteği”, “belli bir cümle cümleciği zihinden atamama”, “çocuğuna ziyan verme (bıçak, ağır bir objeyi fırlatma) isteği”, “olağandışı cinsel aksiyonlarla ilgili düşünceler”, “birine fizikî olmayan bir biçimde ziyan vermiş olma düşüncesi”, “insanlara kaba davranışlar yapmak ve berbat şeyler söyleme isteği”, “günah ya da yasak kelamların düşünülmesi”, “dini toplantı ve ibadetlerde yasak hayaller, görüntüler” sayılabilir.

Bu kanıların obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylerin kanılarından içerik olarak farksız da kıymetsizdir lakin obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylerin fikirleri daha sık, daha ağır, daha uzun periyodik, daha çok inanılan, daha çok dert verici (olumsuz duygulanımla bağlantılı), daha ısrarlı ve yapışkandır ve tekrarlayan kompulsiyonlar eşlik eder. Yüksek moral standartları olan, özel kognitif eğilimleri olan (düşünce hareket aynılığı ve sorumluluk açısından), depresyon ve anksiyete bozukluğunun varlığı obsesif kompulsif bozukluğu ortaya çıkarabilir. Birine ziyan verilebilecek rastgele bir durum, yanılgı yapılabilecek durumlar, kahır verici niyetleri hatırlatan yerler, görsel ya da sözel uyaranlar, şahıslar obsesyonları başlatabilir.

Obsesif şahıslar temel olarak şu fikirleri taşırlar; “Kendine ya da öbür insanlara ziyan vermekten sorumlu olma= Olumsuz bir olasılıkla ilgili düşünmek bu sonuca yol açmış olmaktır, bir şeyler yapmamak o sonuca yol açmak demektir” , “Bir hareketle ilgili düşünmek onu yapmak gibidir”, “Kendine ya da diğerine gelebilecek bir ziyanı önleyememek (ya da önlemeye çalışmamak) o ziyana neden olmak demektir”, “Sorumluluk bir olayın mümkünlüğünün az olmasıyla azalmaz”,”bir kanıyı önlemeye çalışmamak o niyetin konusu gerçekleştiğinde ortaya çıkacak ziyanlı durumu aramak ve istemekle birebir anlamlıdır”, “Kişi fikirlerini denetim edebilmelidir –etmelidir”, “Düşünce ve emsal zihinsel eserlerin değerini abartma (düşünceyle hareketi eş görme, büyüsel düşünce)”, “Bireyin kendi denetiminin ötesindeki olaylarla ve makûs bir sonuca yol açmış olmakla ilgili abartılı sorumluluk anlayışı”, “Mutlak katılık, kanılar ve hareketler üzerinde tam yahut kusursuz denetim sahibi olmak üzere kusursuz durum arayışı”, “Olumsuz olayların mümkünlüğünü ve berbat sonuçlarını olduğundan daha yüksek sanma”, “Düşüncelerin yol açtığı anksiyetenin kabullenilemez yahut tehlikeli olduğuna inanma”.

Genellikle obsesyona bir reaksiyon olarak doğan kişinin yapmaktan kendini alıkoyamadığı yineleyici davranışlar=kompülsiyonlara şunlar örnek verilebilir; “El yıkama, temizleme, denetim, soru sorma”, “Örtük kompulsiyon ve ritüeller= Dua etme, Sayı sayma, Zihinde listeleme, Nötralize edici fikir yahut imgeyi akla getirme, Birebir aksiyonu fikir yokken tekrar gerçekleştirerek nötralize etme, Muhakkak aktiflikleri zihinden geçirme, Birtakım cümlecikleri içinden tekrarlama”

İlaç tedavilerinin yanısıra bilişsel davranışçı psikoterapiler birinci sıra aktif tedavilerdir.

Kaynak : Doktor Sitesi

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu