Bazı kanılar vardır, ne kadar uzak durmaya çalışsak da zihnimizi bırakmaz.
Kimi vakit “ya kapıyı kilitlemediysem?”, “ya elim mikrop kaptıysa?”, “ya birine ziyan verirsem?” üzere kanılar,
kontrol edemediğimiz halde tekrar tekrar aklımıza gelir. İşte bu tekrarlayan, rahatsız edici ve kişiyi meşakkate sokan fikirlere obsesyon (takıntı) diyoruz.
Takıntılar birden fazla vakit mantıksız olduğunu bildiğimiz halde bizi rahat bırakmaz.
Zihnimiz “ya olursa” kanısıyla tasayı büyütür ve kişi bu rahatsızlığı azaltmak için birtakım davranışlar geliştirir:
kapıyı tekraren denetim etmek, ellerini daima yıkamak, belli cümleleri içinden tekrarlamak üzere.
Bu davranışlara ise kompulsiyon denir.
Takıntılar sadece “temizlik” ya da “kontrol” ile hudutlu değildir.
Ahlaki bahisler, tertip, bağlantı inancı, hatta dini bedeller üzerinden de gelebilir.
Yani her obsesyon, kişinin paha verdiği bir alanın içinden seslenir.
Zihnin “bunu yapmazsan makûs bir şey olur” tehdidi, aslında kişinin vicdanı ve denetim gereksinimiyle ilgilidir.
Peki bu döngü nasıl kırılır?
İlk adım, bu niyetleri bastırmaya çalışmak yerine fark etmek.
Zihnimiz, bastırdığımız her şeyi daha güçlü biçimde geri getirir.
“Bu niyet geldi lakin yalnızca bir düşünce” diyebilmek, güzelleşmenin en kıymetli başlangıcıdır.
Davranışsal terapiler (özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ve Maruz Bırakma Reaksiyon Tedbire Terapisi) ile kişi,
takıntının yarattığı tasaya karşın davranışlarını değiştirmeyi öğrenir.
Zamanla zihnin “tekrar” gereksinimi azalır, kişi denetimi yine eline alır.
Unutmayalım, takıntılar bir zayıflık değil, tasanın farklı bir söz biçimidir.
Kendine şefkatle yaklaşmak ve profesyonel takviye almak bu döngüyü kırmanın en tesirli yoludur. 🌿
