Empati gelişimi etapları:
1. **Duygusal bulaşma (0–2 yaş):** Çocuk oburlarının hislerini taklit eder.
2. **Benmerkezci empati (2–4 yaş):** Diğerinin hissini kendi duygusu üzere hisseder
lakin ayırt edemez.
3. **Bilişsel empati (4–7 yaş):** Diğerinin bakış açısını anlamaya başlar.
4. **Olgun empati (7+ yaş):** Duygusal farkındalık ve yardım etme davranışı gelişir.
Empati gelişimini destekleyen faktörler:
– His lisanı kullanan aile ortamı
– Ebeveynin model olması
– Oyun ve drama etkinlikleri
– Kıssa ve masal anlatımı
– Hayvan ve tabiat ile etkileşim
– Farklı hislerin konuşulması
Sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ), çocuklara şu marifetleri kazandırır:
– Öz farkındalık
– Öz düzenleme
– Toplumsal farkındalık
– İlgi kurma becerisi
– Sorumlu karar verme
Terapötik uygulamalar:
– His kartları ve öykü tamamlama çalışmaları
– Rol oynama ve drama teknikleri
– Oyun terapisiyle toplumsal ipuçlarını fark ettirme
– Aileye empati temelli irtibat eğitimi
Ebeveynlere teklifler:
1. Hisleri bastırmak yerine isimlendirin: “Kızgınsın zira oyuncağın kırıldı.”
2. Yardım etme davranışını takdir edin.
3. Kardeş yahut arkadaş uyuşmazlıklarında arabulucu değil, rehber olun.
4. Empatiyi modelleyin: “Ben de bazen üzülürüm lakin sonra geçiyor.”
Sonuç olarak empati, doğuştan gelen bir eğilimdir fakat aile, okul ve etraf desteğiyle
güçlenir.
Sosyal-duygusal öğrenmeyi destekleyen ortamlar, çocukların hem kendine hem de
diğerlerine karşı daha anlayışlı,
duygusal olarak istikrarlı bireyler olmasını sağlar.
