Kontrol, çocuk için belirsizlikle başa çıkmanın bir yolu olarak ortaya çıkar ve güvenlik hissini süreksiz olarak artırır.
Kaygı yaşayan çocuklar, öngörülemez durumlar karşısında ağır bir tehdit algısı geliştirebilir.
Ne olacağını bilememek, onlar için denetim edilemez bir gerilim kaynağıdır. Bu nedenle günlük rutinlere çok bağlılık,
oyunların makul kurallarla oynanması konusunda ısrar, plan değişikliklerine karşı ağır reaksiyonlar ve ebeveynleri yönlendirme
gayretleri görülebilir.
Kontrol muhtaçlığının gelişiminde aile dinamikleri değerli rol oynar. Çok esirgeyici, korkulu ya da tutarsız ebeveyn tavırları,
çocuğun çevreyi tehlikeli algılamasına neden olabilir. Öte yandan, sistemsiz hayat şartları, sık değişen kurallar veya
öngörülemeyen yansılar de denetim muhtaçlığını besler. Çocuk, denetim ederek kaosu azaltmaya çalışır.
Okul ortamında denetim muhtaçlığı yüksek olan çocuklar, öğretmen talimatlarına aşırı duyarlılık gösterebilir ya da
küme çalışmalarında zorlanabilir. Kendi istediği formda ilerlemeyen durumlarda öfke patlamaları ya da içe kapanma
davranışları ortaya çıkabilir. Bu durum akademik performansı ve toplumsal bağları olumsuz etkileyebilir.
Terapötik süreçte çocuğun denetim gereksiniminin bir sorun değil, bir baş etme metodu olduğu kabul edilir.
Gaye denetimi büsbütün ortadan kaldırmak değil, korkuyu düzenleyebilecek alternatif yollar geliştirmektir.
His düzenleme çalışmaları, nefes antrenmanları ve bedensel farkındalık teknikleri bu noktada tesirlidir.
Oyun terapisi, çocuğun denetim muhtaçlığını sembolik olarak tabir etmesine imkan tanır.
Denetimli oyunlardan esnek oyunlara geçiş, çocuğun belirsizliğe toleransını artırır.
Tıpkı vakitte sorun çözme marifetleri ve esneklik çalışmalarıyla çocuk, her şeyin kendi denetiminde olmak zorunda olmadığını
deneyimleyerek öğrenir.
Ailelere yönelik rehberlikte, çocuğa inançlı ve dengeli hudutlar sunmak kıymetlidir.
Çok müdahaleci olmadan, küçük seçim alanları tanımak çocuğun denetim muhtaçlığını sağlıklı biçimde karşılar.
“Her şeyi ben belirlemeliyim” yerine “Bazı şeyleri seçebilirim” algısı gelişir.
Sonuç olarak, çocuklarda denetim muhtaçlığı birçok vakit telaşın bir yansımasıdır.
Anlaşıldığında ve hakikat formda desteklendiğinde bu gereksinim esnekliğe dönüşebilir.
İnançlı bağlantılar ve terapötik takviyeyle çocuk, belirsizlikle başa çıkmayı öğrenir ve daha istikrarlı bir duygusal yapı geliştirir.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
