Sessiz çatışmalar; ebeveynler ortasında soğukluk, uzaklık, pasif-agresif davranışlar, imalar, yüz tabirleri ve konuşulmayan sıkıntılar aracılığıyla hissedilir. Çocuklar bu tansiyonu sezgisel olarak fark ederler lakin ne olduğunu tam olarak anlayamazlar. Anlamlandıramadıkları bu durum, çocukta ağır bir belirsizlik ve güvensizlik duygusu yaratır.
Çocuklar birçok vakit sessiz çatışmaların nedenini kendilerinde ararlar. “Ben bir şey mi yaptım?”, “Ben olmasaydım bu türlü olmaz mıydı?” üzere fikirler suçluluk ve sorumluluk hissini artırır. Bu durum, çocuğun benlik algısını zedeleyebilir ve değersizlik hissine yol açabilir.
Sessiz çatışmaların uzun vadeli tesirleri ortasında tasa bozuklukları, dikkat ve konsantrasyon sorunları, uyku problemleri ve duygusal regülasyon zahmetleri yer alır. Birtakım çocuklar çok uyumlu davranışlar geliştirerek ortamı sakin tutmaya çalışırken, kimileri ise öfke patlamaları ve davranış meseleleri sergileyebilir.
Okul ortamında bu çocuklar sıklıkla içe kapanık, utangaç ya da çok hassas olarak tanımlanabilir. Öğretmen eleştirilerine karşı aşırı hassaslık gösterebilirler. Akademik muvaffakiyetleri potansiyellerinin altında kalabilir zira zihinsel güçlerinin büyük bir kısmı konuttaki meçhullüğü yönetmeye harcanır.
Terapötik süreçte sessiz çatışmaların varlığının fark edilmesi kritik bir adımdır. Aile terapisi, konuşulmayan hislerin inançlı bir ortamda tabir edilmesini sağlar. Ebeveynlerin kendi ortalarındaki meseleleri çocuğun yüklenmeyeceği biçimde ele almaları, çocuğun ruhsal yükünü hafifletir.
Ebeveynlere yönelik çalışmalarda, çatışmaların büsbütün yok edilmesinden çok sağlıklı formda söz edilmesi hedeflenir. Çocuğun yanında yaşanan hislerin yaşa uygun bir lisanla açıklanması, meçhullüğü azaltır ve itimat hissini artırır.
Sonuç olarak, sessiz çatışmalar görünmez olabilir fakat çocuklar için epeyce hissedilir ve tesirlidir. Açık, dürüst ve duygusal olarak erişilebilir bir aile ortamı, çocuğun ruhsal dayanıklılığını güçlendirir ve sağlıklı gelişimini takviyeler.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
