Kazananın olmadığı tartışmalarda taraflar birçok vakit durumlarını savunmaya odaklanır. Dinlemek yerini kanıtlamaya, anlamak yerini yanıt yetiştirmeye bırakır. Tartışma ilerledikçe sorun başlangıçtaki bahis olmaktan çıkar; geçmiş kırgınlıklar, birikmiş hisler ve eski hesaplar devreye girer. Bu noktada tartışma tahlil üretmez, sırf yük boşaltır.
Bu tıp çatışmaların temelinde ekseriyetle görülme ve duyulma muhtaçlığı vardır. Kişi, haklı çıkmakla değil; varlığının ve hissinin fark edilmesiyle rahatlayacaktır. Lakin bu gereksinim lisana getirilmediğinde, tartışma bir çaba alanına dönüşür. Her cümle, karşı tarafın alanını daraltır.
Kazananın olmadığı tartışmaların en besbelli tesiri, duygusal yorgunluktur. Tartışma bittiğinde bir sessizlik oluşur; lakin bu sessizlik rahatlatıcı değil, ağırdır. Taraflar konuşmayı bırakır fakat sıkıntı kapanmaz. Tersine, bağ içinde yeni bir ara oluşur.
Psikolojik danışmanlık sürecinde bu tartışmalar ele alınırken, “kim haklıydı?” sorusu geri planda tutulur. Asıl odak, tartışmanın neyi temsil ettiğidir. Birden fazla vakit bu çatışmalar, tabir edilemeyen gereksinimlerin dolaylı bir anlatımıdır. Kişi ne istediğini değil; neye tahammül edemediğini anlatır.
Sağlıklı bağlarda tartışma, bağa ziyan vermek zorunda değildir. Fakat bunun için tarafların kazanmak yerine anlamayı seçmesi gerekir. Tartışmanın emeli üstün gelmek değil; temas kurabilmek olduğunda, çatışma onarıcı bir sürece dönüşebilir.
Kazananın olmadığı tartışmalardan çıkmanın yolu, son kelamı söylemekten değil; yanlışsız yerde durabilmekten geçer. Bağlar, tartışmaları kimin kazandığıyla değil; bu tartışmalardan nasıl çıktıklarıyla şekillenir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
