Hayal kırıklığı, kişinin bir beklentisinin karşılanmamasıyla ortaya çıkar. Görülmemek, önemsenmemek ya da beklenen ilgiyi alamamak, bu hissin temel kaynaklarıdır. Lakin hayal kırıklığı, kırılgan bir his olduğu için birçok vakit direkt söz edilemez. Bunun yerine daha güçlü ve hami bir his olan öfke öne çıkar.
Öfke, bireye süreksiz bir güç hissi verir. Fakat bu güç, karşı tarafla teması artırmaz; tersine savunmayı tetikler. Karşı taraf öfkeyle karşılaştığında, alttaki hayal kırıklığını görmek yerine kendini muhafazaya yönelir. Böylelikle münasebet, asıl konuşulması gereken histen uzaklaşır.
Yanlış hisle bağlantı kurulduğunda, taraflar birbirini yanlış yerden duyar. Kişi “Neden beni bu türlü hissettirdiğini anlamıyorsun?” demek isterken, karşı tarafa “Sen daima böylesin” iletisi verir. Bu da suçlama–savunma döngüsünü besler. Bağlantı, tahlil üretmek yerine çatışmayı derinleştirir.
Psikolojik danışmanlık sürecinde bu durum, hislerin ayrıştırılması üzerinden ele alınır. Öfkenin altında hangi his olduğu fark edildiğinde, irtibatın tarafı değişir. “Kızgınım” yerine “Hayal kırıklığına uğradım” diyebilmek, bağ içinde çok daha onarıcı bir tesir yaratır. Zira bu tabir, hücum değil; temas içerir.
Hayal kırıklığını lisana getirmek, kişinin kendini açmasını gerektirir. Bu da risklidir. Fakat bu risk alınmadığında, bağlantı öfke üzerinden ilerler ve taraflar giderek birbirinden uzaklaşır. Gerçek his yanlışsız halde söz edildiğinde, anlaşılma ihtimali artar.
İlişkilerde sağlıklı irtibat, hislerin bastırılmasıyla değil; gerçek isimlendirilmesiyle mümkündür. Öfke birçok vakit bir sinyaldir. Bu sinyalin neyi haber verdiğini fark edebilmek, bağın tarafını belirler.
Yanlış hisle kurulan bağlantı, alakayı yorar. Gerçek hisle kurulan irtibat ise bağ kurar. Bağlar, sesin yüksekliğiyle değil; hissin doğruluğuyla derinleşir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
