“Ben böyleyim” cümlesi birinci bakışta kendini tanımanın ve kabullenmenin bir tabiri üzere görünür. Lakin bağlar içinde bu cümle birden fazla vakit bir hudut değil, bir duvar fonksiyonu görür. Değişime kapalı, savunmacı ve münasebet sorumluluğundan kaçan bir mana taşımaya başladığında, bağ kurmanın önünde önemli bir mahzur haline gelir.
İlişkiler, iki farklı bireyin temas alanıdır. Bu temas alanında esneklik, farkındalık ve karşılıklı ahenk değerlidir. “Ben böyleyim” dendiğinde ise bu alan daralır. Kişi kendi davranışlarını sorgulamaktan vazgeçer ve ilgi içindeki meseleleri sabit bir kimlik tarifinin gerisine gizler.
Bu cümle birden fazla vakit tenkitten korunma hedefiyle kullanılır. Partner bir muhtaçlık lisana getirdiğinde ya da bir davranıştan rahatsız olduğunu söylediğinde, “Ben böyleyim” cevabı konuşmayı bitiren bir kilit üzeredir. Sorun çözülmez, yalnızca ertelenir.
Zamanla bu durum, partnerde anlaşılmama ve değersizlik hissi yaratır. Karşı taraf, ilginin değişime kapalı olduğunu düşünmeye başlar. Bağlantı canlı bir yapı olmaktan çıkar, donuk bir hale gelir. Bu da duygusal kopuşun yerini hazırlar.
“Ben böyleyim” telaffuzunun altında birçok vakit değişim korkusu yatar. Değişmek, kişinin kendisiyle yüzleşmesini gerektirir. Yanlışları görmek, alışkanlıkları sorgulamak ve sorumluluk almak rahatsız edicidir. Bu nedenle sabit bir kimlik tarifi inançlı gelir.
Oysa sağlıklı alakalarda “ben böyleyim” yerine “ben buyum lakin gelişebilirim” yaklaşımı vardır. Kişi özünü korurken davranışlarını gözden geçirebilir. Bu, kendinden vazgeçmek değil; alakayı ciddiye almak manasına gelir.
İlişkilerde sorun yaratan şey kişilik özellikleri değil, bu özelliklerin sorgulanamaz ilan edilmesidir. Farkındalık arttıkça savunma azalır, bağ güçlenir. Değişim bir mecburilik değil, bir temas biçimidir.
