Duyguları Söz Etmemek Güç mü, Alışkanlık mı?
Duygularını anlatamayan birçok kişi bunu şuurlu bir tercih olarak yapmaz. Tersine bu durum, erken devirden itibaren öğrenilmiş bir baş etme prosedürü olarak karşımıza çıkabilir. Hislerini lisana getirdiğinde karşılık alamayan, küçümsenen ya da “abartıyorsun” yansısıyla karşılaşan birey, vakitle hislerini içinde tutmayı, paylaşmamayı öğrenir.
Bu bireyler ekseriyetle:
Kriz anlarında itidalli kalır,
Başkalarının gereksinimlerine süratlice ahenk sağlar,
“Güçlü durmayı” bir sorumluluk üzere hisseder.
Dışarıdan bakıldığında bu tablo güçlü görünür. Lakin bu güç, her vakit içsel bir sağlamlığa işaret etmez.
Klinik Açıdan “Güçlü Görünmek” Ne Manaya Gelir?
Terapi odasında hislerini tabir etmekte zorlanan danışanların sıklıkla kurduğu cümlelerden kimileri:
“Anlatınca hiçbir şey değişmiyor”
“Ben böyleyim, pek duygusal değilim”
“Ağlamak bana nazaran değil”
Bu noktada terapötik açıdan değerli olan soru şudur:
Kişi hakikaten hisleriyle temas hâlinde mi, yoksa temas etmemeyi mi öğrenmiş?
Duygularını anlatamamak, birden fazla vakit hislerin yokluğu değil; onlara yaklaşmanın riskli algılanmasıdır.
Duygusal Bastırma Neden Güç Üzere Algılanır?
Toplumsal olarak denetim, dayanıklılık ve suskunluk birçok vakit şahıslar ortasında övülen özelliklerdir. Bilhassa kimi kültürel bağlamlarda “duygularını muhakkak etmemeyi” olgunlukla eş meblağlar. Bu da duygusal bastırmayı görünürde bir güç göstergesine dönüştürmektedir.
Ancak uzun vadede bu durum:
bedensel gerginlik,
ilişkilerde aralık,
ani duygusal patlamalar
üzere farklı formlarda kendini gösterebilir.
Güçlü görünen yapı, her vakit esnek değildir.
Terapötik Süreçte Güç Nasıl Tanımlanır?
Psikoterapide güç, hisleri bastırmakla değil; onları fark edebilmek ve gerektiğinde söz edebilmekle bağlıdır. Gerçek dayanıklılık, sıkıntı hislerle temas edebilme ve bu temas sırasında dağılmama kapasitesidir.
Bazı danışanlar için terapi süreci, birinci kere şu farkındalığı getirir:
“Duygularımı anlatmam zayıflık değil, kendimle temas kurmaktır.”
Bu farkındalık, güçlü görünmekten güçlü olmaya geçişin kıymetli bir adımıdır.
Duygularını anlatamayan beşerler dışarıdan güçlü görünebilir. Fakat ruhsal güç, sessizlikle değil; farkındalık ve esneklikle ilgilidir. Hislerle temas edebilmek, insanı zayıflatmaz. Bilakis, kişinin kendisiyle daha sağlam bir münasebet kurmasını sağlar.
