PANİK ATAK BELİRTİLERİ VE PANİK ATAKLA NASIL BAŞA ÇIKILR?
Panik Atak Nedir? Panik Atak Belirtileri ve Atak Anında Neler Yapılmalı?
Panik atak, ansızın ortaya çıkan ağır kaygı ve bedensel belirtilerle seyreden, şahsa “ölüyorum, bayılacağım, kontrolümü kaybediyorum” hissi yaşatan bir telaş atağıdır. Panik atak sırasında yaşanan belirtiler çok gerçek ve sarsıcıdır; fakat panik atak tehlikeli değildir ve kalıcı bir ziyana yol açmaz.
Panik Atak Nedir?
Panik atak, çoklukla beklenmedik bir anda başlayan ve birkaç dakika içinde şiddetlenen ağır korku nöbetidir. Atak sırasında vücut “tehlike var” alarmı verir; halbuki gerçek bir tehlike yoktur.
Panik atak yaşayan kişi birçok vakit:
• Kalp krizi geçirdiğini,
• Nefes alamadığını,
• Denetimini kaybedeceğini veya
• Bayılacağını düşünür.
Bu fikirler kaygıyı artırır ve atak daha da şiddetlenir.
Panik Atak Belirtileri Nelerdir?
Panik atak belirtileri bireyden bireye değişebilmekle birlikte en sık görülen belirtiler şunlardır:
• Çarpıntı, kalbin süratli atması
• Nefes darlığı, boğuluyor üzere hissetme
• Göğüste sıkışma yahut ağrı
• Baş dönmesi, sersemlik
• Terleme
• Titreme
• Mide bulantısı
• Ellerde, ayaklarda uyuşma
• Sıcak basması yahut üşüme
• “Öleceğim”, “kalp krizi geçiriyorum” düşüncesi
• Denetimi kaybetme korkusu
Belirtiler ekseriyetle 10–20 dakika içinde azalır; kişi için ise çok daha uzun sürüyormuş üzere hissedilir.
Panik Atak ile Kalp Krizi Ortasındaki Fark Nedir?
Panik atak belirtileri kalp kriziyle karıştırılabilir.
Ancak panik atakta yapılan tıbbi denetimlerde çoklukla kalple ilgili bir sorun saptanmaz.
Panik atakta:
• Belirtiler gelip geçicidir
• Atak bittikten sonra kişi rahatlar
• Hayati bir risk yoktur
Şüphe durumunda kesinlikle doktora başvurmak gerekir; fakat panik atak tanısı almış bireylerde tekrar eden ataklar çoklukla ruhsal kökenlidir.
Panik Atak Anında Neler Yapılmalı?
Nefesine odaklan
Burnundan 4 saniye nefes al, 6 saniye ver.
Yavaş nefes vermek vücudun sakinleşmesini sağlar.
‘’Bu panik atak, geçecek” de
Kendine şunu hatırlat:
“Şu an yaşadığım şey tehlikeli değil, birazdan geçecek.”
Bu niyet, dehşetin artmasını mahzurlar.
Bedeni yere sabitle
Ellerini dizlerine koy, ayaklarını yere bastığını hisset.
Etrafındaki 5 şeyi say. Bu, zihni “şimdi ve burada”ya getirir.
Kaçmaya çalışma
Ataktan kaçmaya çalışmak endişeyi artırır.
Olduğun yerde kalıp dalganın geçmesini beklemek, atak müddetini kısaltır.
Bedensel belirtilerle savaşma
Çarpıntıyı durdurmaya çalışmak yerine:
“Bedenim şu an alarmda, birazdan sakinleşecek” diyerek kabul etmeyi dene.
Panik Atak Neden Olur?
Panik atak birden fazla vakit:
• Ağır stres
• Bastırılmış duygular
• Travmatik yaşantılar
• Uzun süren dert hali
• Denetim ihtiyacı
• Tükenmişlik
sonrasında ortaya çıkar.
Kişi bir sefer panik atak yaşadığında, “tekrar olacak” korkusu yeni atakları tetikleyebilir. Bu da panik döngüsünü oluşturur.
Panik Atak Kalıcı mıdır? Geçer mi?
Panik atak kalıcı değildir ve yanlışsız dayanakla denetim altına alınabilir.
Psikolojik dayanak sürecinde:
• Panik atağı tetikleyen fikirler çalışılır
• Bedensel belirtilerle başa çıkma hünerleri öğretilir
• Kaçınma davranışları azaltılır
• Kişinin dert toleransı güçlendirilir
Terapiyle panik atakların sıklığı ve şiddeti besbelli formda azalır.
Ne Vakit Ruhsal Dayanak Alınmalı?
Aşağıdaki durumlar varsa bir uzmandan takviye almak kıymetlidir:
• Panik ataklar tekrarlıyorsa
• Atak korkusu yüzünden dışarı çıkmaktan kaçınıyorsan
• Toplu taşıma, alışveriş merkezi üzere ortamlardan uzak durmaya başladıysan
• Daima “ya yeniden olursa” tasası yaşıyorsan
• Hayat kaliten düşüyorsa
