ÖZGÜVEN EKSİKLİĞİ NEDİR? ÖZGÜVEN NASIL GELİŞİTİRİLİR?
Özgüven, kişinin kendisini kâfi, kıymetli ve yapabileceklerine inanan biri olarak algılamasıdır.
“Ben yapabilirim”, “Hata yapabilirim lakin toparlayabilirim” diyebilen şahıslar, ruhsal olarak daha sağlamdır. Özgüven eksikliği ise kişinin kendini daima diğerleriyle kıyaslaması, yetersiz hissetmesi ve yanılgı yapmaktan kaçınmasıyla kendini gösterebilir.
Bu yazıda özgüven nedir, özgüven eksikliği neden olur ve özgüven nasıl geliştirilir sorularına bilimsel ve uygulanabilir karşılıklar bulacaksınız.
Özgüven Nedir?
Özgüven; kişinin kendine dair algısıdır.
Mükemmel olmak değil, kusurlarıyla birlikte kendini kabul edebilme halidir.
Özgüveni olan şahıslar:
• Yanılgı yapmaktan korkmaz
• Eleştiriyi şahsî algılamaz
• Hayır diyebilir
• Kendi hudutlarını korur
• Denemekten vazgeçmez
Özgüven, doğuştan gelen bir özellik değil; hayat tecrübeleriyle gelişen bir maharettir.
Özgüven Eksikliği Neden Olur?
Özgüven eksikliğinin altında birden fazla vakit çocukluk ve ergenlik periyoduna ilişkin tecrübeler yatar:
• Daima eleştirilmek
• Diğerleriyle kıyaslanmak
• Muvaffakiyetten çok yanlışların vurgulanması
• Hislerin küçümsenmesi
• Çok hami yahut çok otoriter ebeveyn tutumları
Yetişkinlikte ise:
• Başarısızlık deneyimleri
• Travmatik ilişkiler
• Terk edilme korkusu
• Toplumsal medyada daima kıyaslama
özgüveni zayıflatabilir.
Özgüven Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
• Daima kendini yetersiz hissetme
• “Ben yapamam” düşüncesi
• Yanılgı yapma korkusu
• İnsanların ne düşündüğüne çok odaklanma
• Toplumsal ortamlarda çekingenlik
• Karar vermekte zorlanma
• Kendini tabir edememe
Bu belirtiler günlük hayat kalitesini ve bağlantıları olumsuz etkileyebilir.
Özgüven Nasıl Geliştirilir? (Bilimsel ve Uygulanabilir Yöntemler)
İç konuşmanı fark et
Kendine söylediğin cümleler özgüvenini direkt tesirler.
“Ben esasen beceriksizim” yerine:
“Zorlanıyorum lakin öğrenebilirim” demeyi dene.
Küçük muvaffakiyetleri görünür kıl
Özgüven büyük zaferlerle değil, küçük adımların birikimiyle oluşur.
Her gün yaptığın 1 küçük ilerlemeyi not al.
Kıyaslamayı bırak
Başkalarının hayatı senin gelişim ölçütün olamaz.
Sosyal medyada gördüklerin “gerçek hayatın tamamı” değildir.
Sınır koymayı öğren
Özgüveni düşük bireyler “hayır” demekte zorlanır.
Hayır demek bencillik değil, ruhsal hudut koymaktır
Beden lisanı ve duruşunu değiştir
Araştırmalar, dik duruş ve göz teması kurmanın kişinin kendini daha güçlü hissetmesini sağladığını gösteriyor.
Beden lisanı, zihni tesirler.
Kendine şefkat geliştir
Hata yaptığında kendini sertçe eleştirmek yerine:
“Şu an zorlandım, bu insani bir durum” demeyi öğren.
Özgüven Terapide Nasıl Geliştirilir?
Psikolojik takviye sürecinde:
• Olumsuz niyet kalıpları çalışılır
• Geçmiş tecrübelerin tesiri ele alınır
• Kişinin güçlü istikametleri görünür kılınır
• Sağlıklı hudutlar oluşturma mahareti geliştirilir
• Toplumsal ortamlarda kendini tabir etme çalışmaları yapılır
Özgüven, terapiyle güçlendirilebilen bir marifettir.
Ne Vakit Ruhsal Dayanak Alınmalı?
Aşağıdaki durumlar varsa bir uzmandan dayanak almak süreci hızlandırır:
• Özgüven eksikliği günlük hayatını önemli biçimde etkiliyorsa
• Toplumsal ortamlardan kaçınmaya başladıysan
• Bağlantılarında kendini tabir edemiyorsan
• Daima yetersizlik ve suçluluk hissi yaşıyorsan
• Telaş ve gerilim özgüveninle artıyorsa
