*Peki bir münasebette mutsuzken ve farkındayken neden bırakamıyoruz?
1-Bağlanma Sistemimiz Devrede
İnsan beyni her durumda olduğu üzere ikili bağlantılarımızda de, romantik süreçlerimizi bir hayatta kalma teması üzere kodlar. Bilhassa dert bozukluğuna yahut dertli bağlanma tarzına sahip şahıslarda ayrılık, bir bağlantı kaybı değil; inanç, paha ve ilişkin olma hissinin kaybı demektir.
Kişi burada aslında partnerini değil, onun yanında hissettiği ‘tamamlanmışlık’ hissini bırakamaz.
2- Travmatik Bağ ( Toksiklik biçiminde de ele alabiliriz. )
İlişki içerisinde ağır inişler çıkışlar varsa – bir gün çok sevgi, sonraki gün ara formunda beyin ister istemez ödül-ceza döngüsüne girer.
Bu döngü bağımlılık sistemine emsal. Belirsizlikler, bağlanmayı daha da güçlendirir. Kişi huzurlu olduğu için değil, belirsizlikle ( ödül-ceza döngüsü ) şartlandığından kaynaklı münasebet de kalır.
‘Belki eski günlerimizde ki üzere keyifli oluruz ve hengame etmeyiz.’
‘Belki yanılgılarımızdan ders çıkarırız.’
‘Belki….’
3-Yatırım Yanılgısı
‘Bu kadar sene emek verdim.’
‘Onca berbat şeyi birlikte atlattık.’
Zihin ister istemez eski anılarımızı, geçmiş yatırımlarımızı korumak ister. Halbuki burada asıl kıymetli soru şudur;
‘Bugün sıfırdan başlasaydım, yeniden bu bağlantıyı seçer miydim?’
4- Yalnızlık / Üstesinden Gelememe Korkusu
Bazen sorun alaka değildir. Asıl sorun, onsuz kalınca ortaya çıkacak olan boşluk ve boşluk hissidir.
Çünkü kimi beşerler için münasebet, benlik kıymetinin taşıyıcısıdır. ‘Biri beni seçiyorsa demek ki kıymetliyim.’ ‘Biri beni beğeniyorsa demek ki yeterliyim.’ Bu niyetimiz, inancımız birçok vakit fark etmeden çalışır bilinçaltımızda yer edinmiştir.
*Peki Bu İçsel Çatışma Nasıl Görünür?
-Sürekli ayrılmayı düşünüp, söyleyip, ayrılamamak.
-Partnerle birlikteyken huzursuz, uzakken telaşlı olmak.
-Mantığım bitir, olmaz diyor ancak kalbim müsaade vermiyor, diye düşünmek.
-Aynı hengameleri döngü içinde tekrar tekrar yaşamak.
Bu noktada kişi birçok vakit kendine kızar. Kendini eleştir halde bulur. ‘’Bu kadar her şeyin farkındayken ve güçlü görürken neden yapamıyorum, neden bitiremiyorum?’’ Halbuki burada ki sorun bunu güç, güçsüzlük olarak ele almak değil, güçsüzlük olarak nitelendirilen hissin bağ olduğunu bilmektir.
Peki kendimize karşı gerçek soru olarak ne sorabiliriz?
-‘’Onu mu seviyorum, yoksa onsuz kalma fikrinden mi korkuyorum?’’ Bu iki soru birbirinden çok farklıdır.
BU ÇATIŞMADAN NASIL ÇIKABİLİRİZ?
Çıkış çoklukla ilgiyi bırakmakla değil, kişinin kendi içindeki boşlukla yüzleşmesiyle başlar.
-‘Ben bu münasebette neyi telafi ediyorum?’
-‘Benliğimin hangi muhtaçlığını bu bağlantıya sabitledim?’
-‘Beni burada tutan sevgi mi yoksa sonrası için yaşayacaklarımın korkusu mu?
Sağlıklı bağ, özgürce seçilir. Kaygıyla seçilen bağ ise bağımlılığa yaklaşır.
*Bir ilgiyi bitiremiyor olmak, o münasebetin gerçek olduğu manasına gelmez. Bazen bitiremeyiş içsel yaraların hala güzelleşmemiş olduğunu gösterir ve bazen en sıkıntı ayrılık, karşımızdakinden değil, içimizdeki eksik modülden ayrılmaktır.
KAYNAKÇA
- John Bowlby – Bağlanma Kuramı
- Jeffrey Young – Şema Terapi
- Amir Levine & Rachel Heller – Attached
- Pia Mellody – İlgi Bağımlılığı Çalışmaları
- American Psychological Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Washington, DC.
