Aile ömür evresinde gebelik ve doğumdan sonra çocuğun hastalanması ve hastane yatışı üçünçü kıymetli aile hayat olayıdır.Çocuklu aileler ve bilhassa de küçük çocuklu ailer sık sık bu durumla karşılaşırlar yada her vakit müsabaka olasıklıkları vardır.
Doğum, vefat, çocuğun okula başlaması üzere aile ömür olaylarının üzerinde sıklıkla durulmasına karşın ailede çocuğun önemli bir hastalığa yakalanması halinde ailede neler yaşandığı ve aile dinamiklerinin nasıl etkilendiği üzerinde gereğince durulmamıştır.
Çocuğun hasyalığı bazen doğuştan bazen yavaş ve sinsi bir formda bazen de hiç beklenmedik bir anda ailenin güdemine oturur. Her ailenin yapısı ve dokusu kendine mahsus olduğundan vereceği yansılarda farklı farklı olacaktır. Genel bir kural olarak ailenin ve çocoğun yansıları ailenin gelişim evresi ,hastalık öncesi ailenin fonksiyonelliği, gerilim kaynakları ve toplumsal takviye kayakları tarafından şekillenir.
Ailede bir çocuğun hastalığı, konuttan uzaklaşıp hastaneye yatmak zorunda olması ebeveynlerin iç dünyalarında kendi çocukluklrında yaşadıkları tecrübeleri kendi ebeveynleri ile etkileşimlerini kendi orijin ailesinde hastalık kavramına atfedilenleri tekrar gündeme getirir. Ebeveynler hastalık karşısında kendi ebeveynliklerini sorgulama gereksinimi duyabilirler. Kendilerini hatalı yahut yetersiz hissedebilirler. Yada kaşılıklı olarak birbirini suçlayarak cift münasebetlerinde kendi kendilerini tuzaklayabilirler. Kendi var oluşlarını, güçsüzlüklerini ve güçlerinin sonlarını sorgulayabilirler.
Çocuğun önemli hastalığı karşısında ailede duygusal istikrar dönüşüm ve değişime uğrar. Anksiyete artar. Anksiyete artışına parelel olarak tepkisel davranışlarda artış gözlemlenir. Bu tepkisel davranışlar aile sisteminde dengelerin sarsılmasına yer hazırlayarak daha evvelden çözümlenememiş gizil çatışmaların su yüzüne çıkmasını sağlar.
Ailede bütün bunlar yaşanırken hasta olan çocuk ailenin bu reaksiyonlarından ekilenmesine ek olarak kendi iç dünyasında kendi açısıını yaşar. Genel bir kural olarak çocuğun hastalığa ve hatanede yaymaya karşı göstereceği tepki yaşına bağlı olarak değişir. Çocuğun yaşı ne kadar küçükse etkilenme derecesi o kadar fazladır ve reaksiyonlarını o ölçüde davranışsal olarak gösterir. Küçük yaştaki çocukların sıkıntılarını lisanlandırma yetenekleri şimdi gelişmemiş olduğundan yansılarını davranışları ile tabir etmeleri gelişimsel özellikleri tarafından belirlenir. Örneğin Regresyon, tırnak yeme, tik, enüresis, enkopresis vb.
Genel olarak çocuklarda hastalık ve hastaneye yatmaya karşı gösterilen yansılar çocuğun yaşı,kişiliği,ğeçmiş yaşantıları,hastane yaşantısının tesirleri ve ailesinin hastalığa karşı yansıları ve atıfları tarafından belirlenir.
Yedi ayın altındaki bebekler hastanede yatmaya her hangi bir zahmet çıkarmıyor görünmelerine karşın psiko toplumsal gelişim açısından en süratli gelişimin olduğu periyot olması ihtibarı ile uyarıcı eksilliği, tek düze hayat, gelişimi olumsuz tarafta etkileyebilir. Anne bebek etkileşimi için doğal bir ortam olmadığından bağlanma bozukluklarına taban hazırlayabilir. Dört yaşın altındaki çocuklar için hastanede yalnız kalmak son derece zordur. Çok ağlarlar. Yansılarını fazlaca belirli ederler. Annelerinden ayrılmak onlar için yaralayıcı olabilir. Bu bahiste yapılan araştırmalarda iki dört yaş ortasındaki çocukların daha çok davranış bozuklukları göster dikleri ortaya çıkmıştır .Bu yaş kümesindeki çocuklar ağlama panik, depresyona girme üzere yansıları daha çok gösterirler.
Ağır kronik hastalıklarda daima yatakta kalmak zorunda olan çocuklarda yerinde sallanma parmak emme, içine kapanma görülebilir. Ayrıyeten küçük çocuklar meskenden ayrılmayı bir cezalandırma ve ebeveynleri tarafından reddedilme ve terk edilme olarak yorumlayabilirler.
Çocuğun aylarca yatakta kalmasını gerektiren tedaviler çocuğun hareketlerinin kısıtlayarak olumsuz hislerinin artmasına neden olabilir. Sonluluk ,ağlama krizleri, huzursuzluk, mutsuzluk görülebilir. Kimi çocuklar önemli bir hastalıkla karşı karşıya kaldıklarında enüresis , enkopresis, konuşmama üzere ani davranış değişiklikleri ile bebekliğe geri dönüş yapabilirler.
Daha büyük çocuklar (okulçağı çocukları)uzun mühlet yaşıtlarından ve okullarından başka kaldıkları için akadamik muvaffakiyetleri olumsuz istikamette etkilenebilir. Toplumsal gelişimleri yavaşlayabilir. Okuldan hoşlanmamaya başlayabilirler.
Astım, şeker, kalp, kanser üzere önemli kronik rahatsızlıkları olan çocuklar kendilerini suçlayabilirler ve benlik algıları olumsuz istikamette etkilenebilir.
Gerçeği kıymetlendirme kapasitelerinin artması ve ailelerine daha az bağımlı olmaları nedeni ile çocukların yaşları ilerledikçe tasaları azalmaktadır.
Çocukların hataneye yatmave hastalıklara karşı gösterdikleri yansıları etkileyen en değerli etkenlerden biri hiç kuşkusuz aileinin hastalığa ve hasta çocuğa atfedişleri ile ilgilidir. Çocuk ailesine bağımlıdır. Bu bağımlılık çocuğun ebeveynlerin atfedişlerinden fazlası ile etkilenebilirliliğinin tabanını oluşturur. Birtakım ebeveynler hasta çocuğuna gereğinden fazla yapışıp greğinden fazla kollayıcı davranarak çocuğun adaptif davranışlarının gelişimini bilmeden ve istemeden engelleyebilirler. Öteki birtakım aileler suçluluk hisleri nedeni ile çocuktan büsbütün uzaklaşabilirler. Birtakım aileler hasta çocuktan büsbütün uzaklaşıp konuttaki çocuklarının üzerinde çok ağırlaşırken başka birtakım aileler meskendeki çocuklarından uzaklaşıp tüm vakit ve ilgilerini hasta çocuk üzerinde toplayabilirler. Birtakım ebeveynler artan his yoğunluğuna paralel olarak eşlerini suçlayıp uzaklaşabilirler. Elhasıl çocuktaki hastalık aile sistemindeki istikrarları sarsarak kimin nerede hangi pozisyonda mevzileneceğini ve nasıl bir siper alacağını tekrar biçimlendirir.
Çocuklarda hastalık ve hastaneye yatışın olumsuz tesirlerini ortadan kaldıracak en kıymetli etkenlerden biri çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım modelidir. Çocuk hastalıklarında pisiko toplumsal yaklaşım aile merkezli tadavi yaklaşımını ve grup çalışmasını içinde barındırır. Çocuk çocukluğa mahsus özel pozisyonundan ötürü ailesine bağımlı ve bağlıdır. Çocuk hastalıklarının tedavisinde bu sipesifik durum ailelerin tedaviye iştiraki ve işbirliğinin değerine özel bir vurgu yapar. Bir manada çocuğun tadavisi ailenin tedavisidir. Çocuk hatalıklarının tadavisinde psiko toplumsal yaklaşım uygun bir tedavi formülasyonu ile ailenin hangi zahmetleri yaşadığını ve hangi mevzularda yardıma muhtaçlığı olduğunun belirleyip uygun müdahaleleri yaparak ailenin bu sıkıntı ömür olayını atlatmasına ve başarılı toplumsal uyumlarına imkan tanır.
Öbür taraftan yalnızca çocuklara yönelik hastane ortamını ilgilendiren tedbirlerin alınmasıda her vakit gerekebilir.
Yedi aydan küçük bebeklerde hastanedeki tek düze hayatlarını renklendirmek ve uyarıcı eksikliğine karşı bir tedbir olarak yataklarına ilgi alımlı ve renkli oyuncaklar asılır. Koğuştaki aktiflikleri izlemeleri sağlanır. Yaşça büyük çocukların bebeklerle etkileşime girebilecekleri ortam ve düzenlemeler yapılabilir. Hastanede annelerin çocukla birlikte kalması en tesirli tedbirdir. Küçük çocuk için annenin açıklamalarından çok varlığı kıymetlidir. Bilhassa yedi ay dört yaş ortasındaki çocukların ayrılığa hastalığa ve tedaviye karşı duygusal etkilenimleri çok ağırdır.
Kardeşlerin ana ve babaların çocuğu sık sık ziyaret etmesine müsaade verilmeli. Gerekirse bunun için hastanede yeni düzenlemeler yapılmalı. Hastanelerdeki makul gün ve saatlerde ziyaret yapılması kısıtlaması çocuklar için uygulanmamalıdır.
Aileye çocuğa yaşına uygun oyuncaklar getirmeleri önerilebilir. Meskende çok oynadığı bir oyuncak yada çok kullanılan bir obje yahut annesine ilişkin eşyaların çocuğun yanında bulundurması ona itimat verebilir. Çocukların hastaneye yatışının yarattığı olumsuz havayı yumuşatmak gayesiyle hastanelerdeki çocuk servislerinde özel düzenlemeler yapılabilir bunlardan en kıymetlisi oyun odalarının oluşturulmasıdır.
Oyun çocuğun duygusal sıhhati açısından değerli ve son derece gerekli bir uğraşısıdır. Çocuk oyun aracılığı ile hislerine ulaşarak iç dünyasını yorumlar. Oyun çocuğun hastane yaşantısını yumuşatır ve çanlandırır. İleride oluşabilecek bozuklukları önlemede yardımcı olur. Oyun hastane ortamında çocuğun iç ömrünü kendisine nazaran düzenlemesine yardımcı olur. Oyun çocuğun kaygılarını azaltmaya yardımcı olur. Hastanelerdeki oyun odalarında çocuğun doktorculuk hemşirecilik oyunlarını oynayabileceği oyun materyalleri bulundurmalıdır. Hastane doktorculuk oyunları çocuğun hastane yaşantısı hakkındaki hislerini yansıtma fırsatı sağlar. Ayrıyeten oyun odalarında çocuklar hastane yaşantısını anlatan fotoğraflar çizmeye teşvik edilebilir. Hikaye anlatmaları sağlanabilir. Ayrıyeten kağıt keme ,katlama yapıştırma inşa etme, hamur, boncuk dizme üzere el maharetlerine yönelik aktivitelerin yapıması çocuğun motor ve bilişsel gelişimini takviyeler.
Okul çocukları mektup yazmaları günlük tutmaları konusunda aktive edilebilir. Bu çocuğun küsurluk ve tedaviye ait kaygı beklenti his ve tecrübelerini öbürleri ile paylaşmalarına imkan tanır. Uzun mühlet hastanede yatarak tedavi gören çocuğun okulu ve öğretmeni ile etkileşime geçmesi sağlanarak hastanede derslerini çalışmaya devamı sağlanabilir. Böylelikle çocuğun akademik gelişmeden uzaklaşmaması sağlanır. Daha büyük ergenlerde anılarını yazmaları konusunda ön ayak olunabilir.
Ayrıyeten tedavi sırasında hastanede kendilerine uygulanacak süreçler çocuğun gelişimsel evresi göz önünde bulundurularak kolay ve somut bir lisanla anlatılmalıdır. Böylelikle çocuğa değer verildiği iletisi iletilmiş olur. Tıpkı açıklamaların ana ve baba ile de paylaşımı ailenin tedavi grup ile işbirliği ve dayanağını sağlamanın önünü açar, Çocukların hastaneden taburcu olduktan sonrada kimi zahmetleri olur Örneğin ailenin çocuğun gelişine hazırlanması çocuğun konuta dönüşe hazırlaması üzere ek toplumsal çalışmalara gereksinin duyulur. Kimi çocukların hastaneden çıktıktan sonra endişe ,bağımlılık, öğrenme ve davranış sorunları segilemeleri muhtemeldir. Hastaneden çıktıktan sonra çocuğun bu tıp problemleri ile uygun bir biçimde baş edebilmeleri için ebeveynlerin yardıma ihtiyaçları olabilir. Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım ,çocuk hastaneden çıktıktan sonrada kurum toplumsal hizmet uzmanı tarafından takip ve kıymetlendirilmesi yapılarak kurum sonrası oluşabilecek zahmetlere seslenme hizmetini ve ayrıcalığını içinde barındırır.
Her vakit olmasa bile hastanelerde tedavi ve muayene edilen çocukların tıbbi sıkıntılarının yanında ihmal, istismar, terk edilme ,korumaya muhtaç çocuk, olumsuz toplumsal ve ailesel hayat koşulları ve suça bulaşma üzere toplumsal problemleri da vardır. Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım bu çeşit toplumsal sıkıntılara seslenme hadise idaresi ,takibi ve müdahalede en uygun yaklaşımdır.
Çocuk hastalıklarının tedavisinde psiko toplumsal yaklaşım çerçevesinde çocuk ile bir dizi görüşme oturumları düzenlenerek terapötik bir bağ içinde çocuğun hastane yaşantısı tecrübeleri, hastalık yaşantısı, hastane çalışanı, ailesi, arkadaşları hastane ziyaretleri, tedavi süreçleri, hastlığı ve tedavisi üzere bahislerde duygu ve niyetleri hakkında konuşmasının sağlanması en değerli çalışmadır. Çocuk his fikir ve yaşantılarını terapötik bağ etrafında dillendirerek tasa dert ve beklentilerini dışa vurma imkanını elde eder. Bu dışa vurma çocuğun rahatlamasını ve adaptif davranışa yönelmesisinin yanı sıra iştirak ve ahenk sergilemesinin önünü açar.
Tıpkı çalışma ailesi ile de yürütülmelidir. Aileye eğitici, destekleyici bir yaklaşım ailenin bu sıkıntı hayat olayını atlatmasında yardımcı olacak ve ailenin bu muvaffakiyet algısı ailenin zahmetlerle başetme yeteneklerini güçlendirecektir.
Ömür seyahatinde tabiat aileleri ve bireyleri hiç birzaman hastalık kaza vb ömür olaylarından muaf tutmamıştır. Bir manada aileler başa gelmişlikleri ile uğraşmak ve ve baş etmek durumundadır. Birtakım aileler başa gelmişliklerinin acısını yaşadıktan ve yasını tuttuktan sonra hayat seyahatlerine devam edebilirken ne yazık ki kimileri bu uğramışlıklarına takılıp kalır.
Ailede bir çocuğun kronik bir hastalığının olması aile için sancılı bir hayat tecrübesidir. Fakat ailenin bu süreci yaşarken yaptıkları işbirliği, tedaviye iştiraki eşlerin birbirlerini ve çocuklarını desteklemesi üzere yaşamsal tecrübeler ve muvaffakiyet hikayeleri aile bağlarının kuvetlenmesine aile bireylerinin birey olma ve ilişkin olma hislerini yaşantılamasına imkan tanır. Bütün bu yaşantılar aile ilgilerini zenginleştirip derinleştirerek ailenin daha sonraki ömür evrelerini daha sağlıklı yaşamalarına yer oluşturur.
Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım modeli aile krizlerini yönetme, ailede muvaffakiyet algısını oluşturma, olumlu aile hikayeleri yaratma ve dolayısı ile aile bireylerinin başarılı toplumsal uyumlarına katkıda bulunmada adeta bereketli bir toprak üzeredir.
Doğum, vefat, çocuğun okula başlaması üzere aile ömür olaylarının üzerinde sıklıkla durulmasına karşın ailede çocuğun önemli bir hastalığa yakalanması halinde ailede neler yaşandığı ve aile dinamiklerinin nasıl etkilendiği üzerinde gereğince durulmamıştır.
Çocuğun hasyalığı bazen doğuştan bazen yavaş ve sinsi bir formda bazen de hiç beklenmedik bir anda ailenin güdemine oturur. Her ailenin yapısı ve dokusu kendine mahsus olduğundan vereceği yansılarda farklı farklı olacaktır. Genel bir kural olarak ailenin ve çocoğun yansıları ailenin gelişim evresi ,hastalık öncesi ailenin fonksiyonelliği, gerilim kaynakları ve toplumsal takviye kayakları tarafından şekillenir.
Ailede bir çocuğun hastalığı, konuttan uzaklaşıp hastaneye yatmak zorunda olması ebeveynlerin iç dünyalarında kendi çocukluklrında yaşadıkları tecrübeleri kendi ebeveynleri ile etkileşimlerini kendi orijin ailesinde hastalık kavramına atfedilenleri tekrar gündeme getirir. Ebeveynler hastalık karşısında kendi ebeveynliklerini sorgulama gereksinimi duyabilirler. Kendilerini hatalı yahut yetersiz hissedebilirler. Yada kaşılıklı olarak birbirini suçlayarak cift münasebetlerinde kendi kendilerini tuzaklayabilirler. Kendi var oluşlarını, güçsüzlüklerini ve güçlerinin sonlarını sorgulayabilirler.
Çocuğun önemli hastalığı karşısında ailede duygusal istikrar dönüşüm ve değişime uğrar. Anksiyete artar. Anksiyete artışına parelel olarak tepkisel davranışlarda artış gözlemlenir. Bu tepkisel davranışlar aile sisteminde dengelerin sarsılmasına yer hazırlayarak daha evvelden çözümlenememiş gizil çatışmaların su yüzüne çıkmasını sağlar.
Ailede bütün bunlar yaşanırken hasta olan çocuk ailenin bu reaksiyonlarından ekilenmesine ek olarak kendi iç dünyasında kendi açısıını yaşar. Genel bir kural olarak çocuğun hastalığa ve hatanede yaymaya karşı göstereceği tepki yaşına bağlı olarak değişir. Çocuğun yaşı ne kadar küçükse etkilenme derecesi o kadar fazladır ve reaksiyonlarını o ölçüde davranışsal olarak gösterir. Küçük yaştaki çocukların sıkıntılarını lisanlandırma yetenekleri şimdi gelişmemiş olduğundan yansılarını davranışları ile tabir etmeleri gelişimsel özellikleri tarafından belirlenir. Örneğin Regresyon, tırnak yeme, tik, enüresis, enkopresis vb.
Genel olarak çocuklarda hastalık ve hastaneye yatmaya karşı gösterilen yansılar çocuğun yaşı,kişiliği,ğeçmiş yaşantıları,hastane yaşantısının tesirleri ve ailesinin hastalığa karşı yansıları ve atıfları tarafından belirlenir.
Yedi ayın altındaki bebekler hastanede yatmaya her hangi bir zahmet çıkarmıyor görünmelerine karşın psiko toplumsal gelişim açısından en süratli gelişimin olduğu periyot olması ihtibarı ile uyarıcı eksilliği, tek düze hayat, gelişimi olumsuz tarafta etkileyebilir. Anne bebek etkileşimi için doğal bir ortam olmadığından bağlanma bozukluklarına taban hazırlayabilir. Dört yaşın altındaki çocuklar için hastanede yalnız kalmak son derece zordur. Çok ağlarlar. Yansılarını fazlaca belirli ederler. Annelerinden ayrılmak onlar için yaralayıcı olabilir. Bu bahiste yapılan araştırmalarda iki dört yaş ortasındaki çocukların daha çok davranış bozuklukları göster dikleri ortaya çıkmıştır .Bu yaş kümesindeki çocuklar ağlama panik, depresyona girme üzere yansıları daha çok gösterirler.
Ağır kronik hastalıklarda daima yatakta kalmak zorunda olan çocuklarda yerinde sallanma parmak emme, içine kapanma görülebilir. Ayrıyeten küçük çocuklar meskenden ayrılmayı bir cezalandırma ve ebeveynleri tarafından reddedilme ve terk edilme olarak yorumlayabilirler.
Çocuğun aylarca yatakta kalmasını gerektiren tedaviler çocuğun hareketlerinin kısıtlayarak olumsuz hislerinin artmasına neden olabilir. Sonluluk ,ağlama krizleri, huzursuzluk, mutsuzluk görülebilir. Kimi çocuklar önemli bir hastalıkla karşı karşıya kaldıklarında enüresis , enkopresis, konuşmama üzere ani davranış değişiklikleri ile bebekliğe geri dönüş yapabilirler.
Daha büyük çocuklar (okulçağı çocukları)uzun mühlet yaşıtlarından ve okullarından başka kaldıkları için akadamik muvaffakiyetleri olumsuz istikamette etkilenebilir. Toplumsal gelişimleri yavaşlayabilir. Okuldan hoşlanmamaya başlayabilirler.
Astım, şeker, kalp, kanser üzere önemli kronik rahatsızlıkları olan çocuklar kendilerini suçlayabilirler ve benlik algıları olumsuz istikamette etkilenebilir.
Gerçeği kıymetlendirme kapasitelerinin artması ve ailelerine daha az bağımlı olmaları nedeni ile çocukların yaşları ilerledikçe tasaları azalmaktadır.
Çocukların hataneye yatmave hastalıklara karşı gösterdikleri yansıları etkileyen en değerli etkenlerden biri hiç kuşkusuz aileinin hastalığa ve hasta çocuğa atfedişleri ile ilgilidir. Çocuk ailesine bağımlıdır. Bu bağımlılık çocuğun ebeveynlerin atfedişlerinden fazlası ile etkilenebilirliliğinin tabanını oluşturur. Birtakım ebeveynler hasta çocuğuna gereğinden fazla yapışıp greğinden fazla kollayıcı davranarak çocuğun adaptif davranışlarının gelişimini bilmeden ve istemeden engelleyebilirler. Öteki birtakım aileler suçluluk hisleri nedeni ile çocuktan büsbütün uzaklaşabilirler. Birtakım aileler hasta çocuktan büsbütün uzaklaşıp konuttaki çocuklarının üzerinde çok ağırlaşırken başka birtakım aileler meskendeki çocuklarından uzaklaşıp tüm vakit ve ilgilerini hasta çocuk üzerinde toplayabilirler. Birtakım ebeveynler artan his yoğunluğuna paralel olarak eşlerini suçlayıp uzaklaşabilirler. Elhasıl çocuktaki hastalık aile sistemindeki istikrarları sarsarak kimin nerede hangi pozisyonda mevzileneceğini ve nasıl bir siper alacağını tekrar biçimlendirir.
Çocuklarda hastalık ve hastaneye yatışın olumsuz tesirlerini ortadan kaldıracak en kıymetli etkenlerden biri çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım modelidir. Çocuk hastalıklarında pisiko toplumsal yaklaşım aile merkezli tadavi yaklaşımını ve grup çalışmasını içinde barındırır. Çocuk çocukluğa mahsus özel pozisyonundan ötürü ailesine bağımlı ve bağlıdır. Çocuk hastalıklarının tedavisinde bu sipesifik durum ailelerin tedaviye iştiraki ve işbirliğinin değerine özel bir vurgu yapar. Bir manada çocuğun tadavisi ailenin tedavisidir. Çocuk hatalıklarının tadavisinde psiko toplumsal yaklaşım uygun bir tedavi formülasyonu ile ailenin hangi zahmetleri yaşadığını ve hangi mevzularda yardıma muhtaçlığı olduğunun belirleyip uygun müdahaleleri yaparak ailenin bu sıkıntı ömür olayını atlatmasına ve başarılı toplumsal uyumlarına imkan tanır.
Öbür taraftan yalnızca çocuklara yönelik hastane ortamını ilgilendiren tedbirlerin alınmasıda her vakit gerekebilir.
Yedi aydan küçük bebeklerde hastanedeki tek düze hayatlarını renklendirmek ve uyarıcı eksikliğine karşı bir tedbir olarak yataklarına ilgi alımlı ve renkli oyuncaklar asılır. Koğuştaki aktiflikleri izlemeleri sağlanır. Yaşça büyük çocukların bebeklerle etkileşime girebilecekleri ortam ve düzenlemeler yapılabilir. Hastanede annelerin çocukla birlikte kalması en tesirli tedbirdir. Küçük çocuk için annenin açıklamalarından çok varlığı kıymetlidir. Bilhassa yedi ay dört yaş ortasındaki çocukların ayrılığa hastalığa ve tedaviye karşı duygusal etkilenimleri çok ağırdır.
Kardeşlerin ana ve babaların çocuğu sık sık ziyaret etmesine müsaade verilmeli. Gerekirse bunun için hastanede yeni düzenlemeler yapılmalı. Hastanelerdeki makul gün ve saatlerde ziyaret yapılması kısıtlaması çocuklar için uygulanmamalıdır.
Aileye çocuğa yaşına uygun oyuncaklar getirmeleri önerilebilir. Meskende çok oynadığı bir oyuncak yada çok kullanılan bir obje yahut annesine ilişkin eşyaların çocuğun yanında bulundurması ona itimat verebilir. Çocukların hastaneye yatışının yarattığı olumsuz havayı yumuşatmak gayesiyle hastanelerdeki çocuk servislerinde özel düzenlemeler yapılabilir bunlardan en kıymetlisi oyun odalarının oluşturulmasıdır.
Oyun çocuğun duygusal sıhhati açısından değerli ve son derece gerekli bir uğraşısıdır. Çocuk oyun aracılığı ile hislerine ulaşarak iç dünyasını yorumlar. Oyun çocuğun hastane yaşantısını yumuşatır ve çanlandırır. İleride oluşabilecek bozuklukları önlemede yardımcı olur. Oyun hastane ortamında çocuğun iç ömrünü kendisine nazaran düzenlemesine yardımcı olur. Oyun çocuğun kaygılarını azaltmaya yardımcı olur. Hastanelerdeki oyun odalarında çocuğun doktorculuk hemşirecilik oyunlarını oynayabileceği oyun materyalleri bulundurmalıdır. Hastane doktorculuk oyunları çocuğun hastane yaşantısı hakkındaki hislerini yansıtma fırsatı sağlar. Ayrıyeten oyun odalarında çocuklar hastane yaşantısını anlatan fotoğraflar çizmeye teşvik edilebilir. Hikaye anlatmaları sağlanabilir. Ayrıyeten kağıt keme ,katlama yapıştırma inşa etme, hamur, boncuk dizme üzere el maharetlerine yönelik aktivitelerin yapıması çocuğun motor ve bilişsel gelişimini takviyeler.
Okul çocukları mektup yazmaları günlük tutmaları konusunda aktive edilebilir. Bu çocuğun küsurluk ve tedaviye ait kaygı beklenti his ve tecrübelerini öbürleri ile paylaşmalarına imkan tanır. Uzun mühlet hastanede yatarak tedavi gören çocuğun okulu ve öğretmeni ile etkileşime geçmesi sağlanarak hastanede derslerini çalışmaya devamı sağlanabilir. Böylelikle çocuğun akademik gelişmeden uzaklaşmaması sağlanır. Daha büyük ergenlerde anılarını yazmaları konusunda ön ayak olunabilir.
Ayrıyeten tedavi sırasında hastanede kendilerine uygulanacak süreçler çocuğun gelişimsel evresi göz önünde bulundurularak kolay ve somut bir lisanla anlatılmalıdır. Böylelikle çocuğa değer verildiği iletisi iletilmiş olur. Tıpkı açıklamaların ana ve baba ile de paylaşımı ailenin tedavi grup ile işbirliği ve dayanağını sağlamanın önünü açar, Çocukların hastaneden taburcu olduktan sonrada kimi zahmetleri olur Örneğin ailenin çocuğun gelişine hazırlanması çocuğun konuta dönüşe hazırlaması üzere ek toplumsal çalışmalara gereksinin duyulur. Kimi çocukların hastaneden çıktıktan sonra endişe ,bağımlılık, öğrenme ve davranış sorunları segilemeleri muhtemeldir. Hastaneden çıktıktan sonra çocuğun bu tıp problemleri ile uygun bir biçimde baş edebilmeleri için ebeveynlerin yardıma ihtiyaçları olabilir. Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım ,çocuk hastaneden çıktıktan sonrada kurum toplumsal hizmet uzmanı tarafından takip ve kıymetlendirilmesi yapılarak kurum sonrası oluşabilecek zahmetlere seslenme hizmetini ve ayrıcalığını içinde barındırır.
Her vakit olmasa bile hastanelerde tedavi ve muayene edilen çocukların tıbbi sıkıntılarının yanında ihmal, istismar, terk edilme ,korumaya muhtaç çocuk, olumsuz toplumsal ve ailesel hayat koşulları ve suça bulaşma üzere toplumsal problemleri da vardır. Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım bu çeşit toplumsal sıkıntılara seslenme hadise idaresi ,takibi ve müdahalede en uygun yaklaşımdır.
Çocuk hastalıklarının tedavisinde psiko toplumsal yaklaşım çerçevesinde çocuk ile bir dizi görüşme oturumları düzenlenerek terapötik bir bağ içinde çocuğun hastane yaşantısı tecrübeleri, hastalık yaşantısı, hastane çalışanı, ailesi, arkadaşları hastane ziyaretleri, tedavi süreçleri, hastlığı ve tedavisi üzere bahislerde duygu ve niyetleri hakkında konuşmasının sağlanması en değerli çalışmadır. Çocuk his fikir ve yaşantılarını terapötik bağ etrafında dillendirerek tasa dert ve beklentilerini dışa vurma imkanını elde eder. Bu dışa vurma çocuğun rahatlamasını ve adaptif davranışa yönelmesisinin yanı sıra iştirak ve ahenk sergilemesinin önünü açar.
Tıpkı çalışma ailesi ile de yürütülmelidir. Aileye eğitici, destekleyici bir yaklaşım ailenin bu sıkıntı hayat olayını atlatmasında yardımcı olacak ve ailenin bu muvaffakiyet algısı ailenin zahmetlerle başetme yeteneklerini güçlendirecektir.
Ömür seyahatinde tabiat aileleri ve bireyleri hiç birzaman hastalık kaza vb ömür olaylarından muaf tutmamıştır. Bir manada aileler başa gelmişlikleri ile uğraşmak ve ve baş etmek durumundadır. Birtakım aileler başa gelmişliklerinin acısını yaşadıktan ve yasını tuttuktan sonra hayat seyahatlerine devam edebilirken ne yazık ki kimileri bu uğramışlıklarına takılıp kalır.
Ailede bir çocuğun kronik bir hastalığının olması aile için sancılı bir hayat tecrübesidir. Fakat ailenin bu süreci yaşarken yaptıkları işbirliği, tedaviye iştiraki eşlerin birbirlerini ve çocuklarını desteklemesi üzere yaşamsal tecrübeler ve muvaffakiyet hikayeleri aile bağlarının kuvetlenmesine aile bireylerinin birey olma ve ilişkin olma hislerini yaşantılamasına imkan tanır. Bütün bu yaşantılar aile ilgilerini zenginleştirip derinleştirerek ailenin daha sonraki ömür evrelerini daha sağlıklı yaşamalarına yer oluşturur.
Çocuk hastalıklarında psiko toplumsal yaklaşım modeli aile krizlerini yönetme, ailede muvaffakiyet algısını oluşturma, olumlu aile hikayeleri yaratma ve dolayısı ile aile bireylerinin başarılı toplumsal uyumlarına katkıda bulunmada adeta bereketli bir toprak üzeredir.
Shu.Güldane KAVGACI
Aile ve Evlilik Terapisti&Cinsel Terapist
Kaynak : Doktor Sitesi
