Vajinismus sözünü son on yılda hem basında hem de toplumsal medyada artık sıkça duymaktayız. Toplumumuzda en sık görülen cinsel problemlerin başında gelen vajinismus, çoklukla evliliğin birinci gecesinde ya da birinci cinsel ilgide vajina kaslarının kasılarak cinsel bağlantının gerçekleşmemesi durumudur. Çoklukla vajinismus cinsel münasebet sırasında vajina kaslarının kasılması olarak tanımlansa da, hikayelerini dinlediğimizde aslında birden fazla çiftin o etaba gelemediğini, bayanda bacakları açamama, tüm bedende kasılma, eşi itme ve panik gibisi öbür yansılarla cinsel birleşme denemesinin başarısız olduğunu görmekteyiz.
Cinsel meseleler tabiatı gereği çiftlerin çok da fazla üzerinde konuşmadığı ve öbürleri tarafından duyulmasından çekindiği problemlerdir. Zira cinsellik hala ülkemizde tabu olarak görülen bir mevzudur ve diğerleriyle paylaşılması ve cinsel sorunun varlığı kabul edildikten sonra tedaviye başvurulması da hayli vakit almaktadır. Vajinismus tedavisi için çiftlerin bir uzmana başvurması vakit almakta, hatta bazen yıllarca sürebilmektedir. Vajinismus ruhsal bir sorun olarak kabul edilmekle birlikte, değerlendirirken jinekolojik, ilişkisel ve kişilik özellikleriyle ilgili boyutlarını da ele almak gereklidir.
Cinsellik evliliğin kıymetli ögelerinden biridir. Bizim ülkemizde ‘’karı-koca olmak’’ diye bir tabir vardır yani aslında cinsel bağın gerçekleşmesi bizim toplumumuzda hakikaten karı koca olmak manasına da gelir. Bu yüzden cinsel birleşme gerçekleşmediğinde, çift birbirini gerçek eş üzere hissetmez, daha çok birebir meskeni paylaşan iki arkadaş üzere hisseder. Vajinismus evliliğin birinci gecesi ya da balayında ortaya çıkan bir sorun olduğu için, çift evlilik hayatına vajinismus meselesiyle adım atmış olur. Birinci vakitler sorun çok ciddiye alınmayabilir, ıstırap vermeyebilir ve nasıl olsa geçer diye düşünülebilir. Lakin vajinismus üzerine gidilmez ve efor gösterilmezse sorunun tahlili uzayabilir ve o vakit da vajinismus evlilik bağında öbür sıkıntılara yol açabilir. Çiftin ortası bozulabilir, kırgınlıklar, hüzünler ortaya çıkabilir, erkek ya da bayan sevilmediğini, istenmediğini düşünebilir, etraftan gelen birtakım baskılar bilhassa çocuk sahibi olma konusundaki ısrarlar çiftin kendini daha da makûs hissetmesine neden olabilir. Cinsel problemlerle evlilik sıkıntıları ortasında bir döngü vardır. Evlilik münasebetinde var olan bir sorun cinsel sıkıntılara, cinsel problemler da evlilik sıkıntılarına yol açabilir. O yüzden fazla vakit geçirmeden tedaviye başvurulması evliğin de yıpranmaması için yararlı olacaktır.
Vajinismusun varlığı evlilik münasebetinde belirli meselelere yol açmakla birlikte, vajinismusun ortaya çıkışında tesirli olabilen ya da vajinismusa eşlik eden öbür ruhsal meseleler da olabilir. Vajinismusa eşlik eden öteki ruhsal meselelerden kimileri fobiler, obsesif kompulsif bozukluk, toplumsal fobi, depresyon, anksiyete bozuklukları, somatoform bozukluklar, vb. dır.
Vajinismus bir cinsel fonksiyon bozukluğu olarak kabul edilmekle birlikte, tıpkı vakitte bir çeşit fobik reaksiyondur. Bayanda cinsel birleşme konusunda bazen gerçek bazen de hayali bir reaksiyon vardır, kişi kimi durumlarda gerçek bir acıdan korkarken, kimi bayanlar hiç hissetmedikleri hayali bir acıdan da korkabilirler. Bunun nedeni çok acı çekeceklerine dair toplumda duydukları hikayelerdir. Fobi, bir objeye ya da duruma karşı duyulan kişinin denetiminde olmayan mantıkdışı, anlamsız bir dehşettir. Vajinismusun temelinde acı, ağrı duyma korkusu yatar. Vajinismusu bu nedenle bir tıp fobi olarak da kıymetlendirmek mümkündür. Ayrıyeten vajinismuslu bayanların vajinismusa eşlik eden öbür kaygıları da olabilir. Bunlardan en sık gördüğümüz kedi, köpek, böcek, karanlık, iğne olma, ilaç yutma, ete dokunma, vb. üzere endişelerdir. Vajinismuslu bayanların vajinismusa eşlik eden bir ya da daha fazla fobisi olabilir. Tıpkı fobide olduğu üzere cinsel münasebette de bir tıp kaçınma reaksiyonu kelam mevzusudur.
Vajinismusa eşlik eden bir öteki sorun da obsesif kompulsif bozukluktur. Vajinismuslu bayanlarda paklık takıntılarına sıkça rastlamaktayız. Bilhassa el yıkama, beden paklığı, mesken paklığı ile ilgili takıntılar vajinismusun başlamasına ya da devam etmesine yol açabilmektedir. Bu çeşit takıntılar tedavide de zorlaştırıcı tesir gösterebilmektedir. Yalnızca vajinismusta değil, öbür cinsel fonksiyon bozukluklarında da paklık takıntılarının varlığını ve tesirini görmekteyiz. Ayrıyeten kişinin başından atamadığı takıntılı niyetler de vajinismusa eşlik edebilir. Bilhassa acıyla, ağrıyla, cinselliğin makûs, can yakıcı, ayıp, günah olduğuyla ilgili takıntılı niyetler de vajinismusa yol açabilir ya da devam etmesine neden olabilir.
Vajinismusun nedeni olarak ya da daha sonrasında sürdürücü bir etken olarak depresyon da karşımıza çıkmaktadır. Vajinismus çiftte mutsuzluğa ve ümitsizliğe yol açabilir, kendilerini kıymetsiz, başarısız, yetersiz, sevilmeyen, istenmeyen biri üzere hissetmelerine neden olabilir. Bilhassa vajinismuslu bayanlar vakit zaman hiçbirşey yapmak istememek, günlük işeri yapmakta güçsüzlük, fikirleri toparlayamamak, hayattan keyif alamamak, mutsuzluk, kendini suçlama, vb depresif belirtiler gösterebilirler. Vajinismuslu bayanların eşlerinde de vakitle depresif belirtiler ortaya çıkabilir. Kendilerini öbür insanlardan farklı, başarısız, maharetsiz ve tahlil kendi ellerinde olmadığı için de çaresiz hissedebilirler. Başka insanlardan bilhassa arkadaş ve akraba etrafından uzaklaşabilirler. Bu da depresyona yol açabilir. Ayrıyeten daima cinsel bağ denemelerinin yapılması ve arkası arkasına yaşanan başarısızlık da çiftin moralini bozup depresif belirtiler göstermelerine neden olabilir. Çift daima başarısızlık yaşadığında sorunun çözülmeyeceğine, hiçbir şeyin değişmeyeceğine ve geleceğin de umutsuz olduğuna dair bir inanç da geliştirebilir ve bu da tekrar depresyona yol açabilir. Ruhsal sıkıntılar da etraf, arkadaş ve akraba takviyesi çok değerlidir, fakat cinsel sıkıntılarda bunun etraf ile paylaşılması birçok vakit mümkün olmadığı için çift bununla birlikte uğraş etmek zorundadır. Çiftin birbirine inanması, güvenmesi, çabalaması ve umut vermesi çok değerlidir. Cinsel meselelerde nadiren sorun yakın birkaç akrabayla paylaşılır, birçok vakit kimseye söylenmez. Cinsel problemler kelam konusu olduğunda çift yalnızdır, birbirleriyle baş başadır, bu meseleyle başa çıkmak için de birbirilerine sahi çıkmaları ve takviye olmaları gereklidir.
Vajinismuslu çiftlerde toplumsal fobi gibisi reaksiyonlar de ortaya çıkabilir. Bu yalnızca vajinismuslu bayanlarda değil, birebir vakitte eşlerinde de ortaya çıkan bir reaksiyondur. Bunun temel sebebi makul ortamlara girdiklerinde konuşulanlardan ötürü kendilerini makûs hissetmeleridir, bu nedenle bilhassa ne vakit çocuk sahibi olacaklarının sorulma ihtimali olan ortamlardan uzak durmaya çalışırlar. Bu da onlara kendilerini berbat hissettirir, vakitle arkadaşlarından ve akrabalarından uzaklaşabilirler. Toplum içine girmek istemeyebilirler. Vajinismus çiftlerin içlerine kapanmalarına neden olabilir. Burada çiftin birbirine dayanak olması çok değerlidir.
Vajinismuslu bayanlarda somatoform yansılar de ortaya çıkabilmektedir. Somatoform reaksiyonlar ruhsal belirtilerin fizikî olarak ortaya çıkması manasına gelir. Gerilim, külfet, ıstırap şahısta kalp çarpıntısı, panik atak gibisi belirtiler, mide ağrısı, karın ağrısı, sırt ve boyun ağrıları, halsizlik, vb. formunda kendini gösterebilir.
Vajinismus tedavisi kısa müddette mümkün bir sorun olmakla birlikte, şayet uygun tedaviye başvurulmaz ve ertelenirse müddet uzadıkça çifti moralini bozabilir ve öteki ruhsal ve ilişkisel problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu nedenle çiftin birbirine takviye olması, cinsel hususlarda yanlışsız kaynaklardan bilgi edinmek ve kısa müddette tedaviye başvurmak kıymetlidir.
