Bağlarda Mana Arayışı: Bağlanma Sisteminin Yetişkinlikteki Yansımaları

Bağlanma teorisine nazaran insan, doğduğu andan itibaren birincil bakım verenle kurduğu alakayı içselleştirir ve bu ilgi, yetişkinlikteki bağ kurma biçimlerinin temelini oluşturur. İnançlı bağlanan bireyler alakalarda hem yakınlık kurabilir hem hudutlarını koruyabilir. Korkulu bağlananlar terk edilme yahut sevilmeme dehşetiyle çok yakınlık arar. Kaçıngan bağlananlar ise fazla bağımlı görünebileceği için duygusal temastan geri durur.

Yetişkinlikte bağlar, çocuklukta oluşan bu içsel çalışma modelleriyle şekillenir. Kişi birçok vakit “doğru şahısla yanlış ilişkiyi” yaşadığını zanneder; aslında olan şey ilgideki tetiklenmelerdir. Partnerin davranışları, kişinin geçmişteki duygusal temalarını harekete geçirir. Bir kelam, bir beklenti, bir gecikme… Beyin bunları tanıdık bir tehdit üzere algılar ve duygusal sistem devreye girer.

İlişkilerde mana arayışı tam da burada başlar. İnsan sırf bir partner aramaz; kendisini büyüten, onaran, tamamlayan bir bağ arar. Yetişkinlikte kurulan sağlıklı münasebetlerin en değerli bileşeni ise “duygusal regülasyonun karşılıklı işlemesi”dir. Yani kişi sadece sevildiğini hissetmekle kalmaz; hislerinin inançlı bir alanda kabul edildiğini görür.

Sağlıklı alaka, bir kişinin oburunu güzelleştirmesi değil; her iki bireyin birbirinin duygusal kapasitesini gözetmesidir.

Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz