Küçük çocuğun eğitimini âile içinde şeendiren faktörler şunlardır:
— Anne ve babanın çocuğun genel hareketlerine yönelik aldıkları hal, çocuğun davranışlarını tasdik edip etmemeleri,
— Anne ve babanın kendi davranışlarıyla çocuğa model oluşturmaları,
— Oyun yoluyla âilenin çocukla kurduğu irtibat ve bu yolla çocuğun eğitimi.
Bu halde çocuk öğrenmeye başlar, zekâsı gelişir.
Çocuğun Okuma Fikrine Alıştırılması Ne Formda Olmalıdır?
Somut niyet yaşının geliştiği 4–5 yaşlarından itibâren okula gitmek, okumanın kıymeti üzere kavramlar âile içerisinde işlenmeye başlanmalıdır. Okuyan olan abla ve ağabeylerini örnek gösterip, işin keyifli olan özendirici noktalarının altını çizerek, bu bahisteki ruhsal hazırlığının alt yapısını oluşturmak çok kıymetlidir. Bu açıdan hazırlanmış olan çocuk, anaokuluna isteyerek ve keyifle başlar.
İdeâl Anaokulu Nasıl Olmalıdır ?
— Konuta çok uzak uzaklıkta olmaması gereklidir. Zira uzak yola gitmek ve sabah çok erken uyanmak gereğinden fazla yorucu olur.
— Hijyenik kurallara uygun donatılmış bir okul olmalıdır.
— Öğretmen başına düşen çocuk sayısı 4–5 kişiyi aşmayacak biçimde olmalıdır.
— Oyuncaklar çocuğun zekâsını ve hayâl dünyasını geliştirecek nitelikte seçilmeli, çağdaş teknolojiye ve elektronik oyuncaklara çoka kaçmayacak biçimde yer verilmelidir.
— Çalışma programında spor, el maharetleri, fotoğraf, müzik, masal anlatma, yaratıcı oyun, toplumsal marifetlerin gelişmesine yönelik faaliyetler yer almalıdır.
— Öğle uykusu ve beslenme programı uygun formda ayarlanmalıdır.
— Çocuklarda toplumsal paylaşım ve küme içi faaliyetlerinin desteklenmesi çok değerlidir.
— Âileyle işbirliği içerisinde olmak, çocuğun okuldaki iştirakleri, başarısı ve meseleleri hakkında âileyi bilgilendirmek temeldir.
İdeâl İlköğretim Okulu ve Lise Nasıl Olmalı ve Eğitim Meseleleri İle Nasıl Baş Edilmeli?
— Çocuğun konutuna çok uzak arada olmaması gereklidir.
— Bahçesi olabildiğince geniş ve ferah olmalı, gerekli spor faâliyetlerinin yürütülebileceği alanlara sâhip olması, mümkünse ağaçlık olması kıymetlidir.
— Reviri, yemekhânesi, tuvaletleri hijyenik koşullara uygun olmalı, takım ve eleman donanımı kâfi olmalıdır.
— Sınıflar 25 şahıstan kalabalık tutulmamalıdır.
— Öğretmen ve eğitimciler akademik kaliteleri yüksek, pedagojik formasyona sâhip şahıslar ortasından seçilmelidir.
— Aktif formda çalışan bir Rehberlik İstişare Servisi’ne sâhip olmalıdır.
— Bilhassa sınıf öğretmenleri âilelerle çok güzel işbirliği içinde olmalı, çocuğun okuldaki iştirakleri, başarısı ve problemleri hakkında âileyi bilgilendirmelidir.
— Veli toplantılarında, talebelerin okuldaki akademik ve toplumsal durumu hakkında âilenin bilgilendirmesinin periyodik olarak organize edilmesi gereklidir.
— Eğitim programı çocuğu ezberden çok araştırmaya yönlendirecek biçimde düzenlenmelidir.
— Derslerde öğretmenin mevzuyu anlatmasının yanı sıra, öğrenciler evvelce araştırma yapmaya teşvik edilerek, beyin fırtınasına, yâni interaktif bir ortamda bahsin tartışılmasına yer verilmelidir.
— Talebelerin uygunca anlaşılmayan ders mevzularını rahatça sorabilmeleri teşvik edilmelidir.
— Laboratuar sistemleri detaylı araştırmalara imkân sağlayabilecek nitelikte olmalı, talebelerin araştırma projelerine girmeleri teşvik edilmelidir.
— Bilhassa küçük sınıflarda meskene fazlaca ödev vermekten çok, sınıfta öğretmenin dayanağıyla bol pratik yapılması teşvik edilmelidir. Dördüncü sınıftan itibâren branş dersleri de devreye girdiği için öğrenmeyi pekiştirecek ek test ve ödevlerin meskene verilmesi yararlı olabilir.
— Verilen ödevin ve sınıfta yapılan pratiğin talebe tarafından anlaşılıp anlaşılmadığının öğretmen tarafından takibi çok kıymetlidir. Zira birtakım öğrenciler mahcup hâttâ utangaç (sosyal fobinin erken safhalarında) oldukları için anlamadıklarını soramazlar. Dersle ilgili anlaşılmayan bahisler varsa öğretmenin talebeyi bilgi açısından desteklemesi çok değerlidir.
— Talebeler ortasında yıkıcı bir rekabeti tetiklememek açısından imtihan sonuçlarının sınıfta anons edilmeden duyurulması, talebelerin birbiriyle mukayese edilmemesi, her talebenin kendi yeteneği doğrultusunda kıymetlendirilmesi ve teşvik edilmesi temeldir.
— Muvaffakiyetin sözel takdirle ödüllendirilmesi motivasyon açısından teşvik edicidir.
— Ders dinleme ve müsaadesiz kelam almama disiplininin temini için tatlı-sert bir öğretmen talebe iletişimi gereklidir. Anlayışlı, dost, bilgili, prensipli tatlı-sert bir öğretmen modeli talebelerde bu disiplinin oturuşmasını kolaylaştırır.
— Ders nizamını bozan talebelerin kesinlikle ikaz edilmeleri gereklidir. Disiplin konusunda daha çoka kaçacak davranışlar sergileyen talebelerin birkaç ikazdan sonra kısmın disiplininden sorumlu eğitmen ve rehber öğretmenle görüştürülmeleri, sorun devam ediyorsa bu bahiste âilenin bilgilendirilmesi uygundur. Düzelmediği takdirde eğitim yönetmeliğine nazaran uygun yaptırımın tatbiki ve bir çocuk ve genç psikiyatrıyla iş birliği içerisine girilmesi gereklidir. Bu çocukların okulda kendilerini dışlanmış ve hor görülmüş hissetmemelerini sağlamak değerlidir. Zira kendisini dışlanmış hisseden çocuklar muhalif bir küme kurarak çeteleşmeye yeltenebilirler.
— Çeteleler tesbit edildiği takdirde, eğitim yönetmeliğine uygun idarî kararlar uygulanmalı ve bu üzere oluşumların önüne geçilmelidir. Okulda öğrenciler ortasında en ufak bir şiddet hareketi görüldüğünde, okul yönetiminin disiplin açısından gerekli kuralları uygulaması, sıkıntılı öğrencilerin bir çocuk ve genç psikiyatrına yönlendirilmeleri gereklidir.
— Okul yönetimi ve öğretmenler ortasında uzlaşmacı, saygılı ve yeterli bir bağlantı olmalıdır.
— Öğretmenler eğitimde şiddete asla yer vermemelidir. Bağırmak, arkadaş yanında azarlamak, hakaret etmek, tokat atmak ve dövmek üzere formüllerin çağdaş eğitime yönelik disiplin anlayışında hiçbir biçimde yeri yoktur. Bunların yerine kabahatin seviyesine nazaran; hakikat olan davranışı takdir etmek, konuşmak, ikaz etmek, disiplin heyetine yönlendirmek üzere tavırların çok daha olumlu sonuçlar verdiği bilinmektedir.
— Hareketli ve ders dinlemekte zorlanan çocukları, sınıfta tercihen ön sıralarda ve daha sâkin olanlarla bir ortada oturtmak, sık sık görev vererek fonksiyonel bir halde hareket etmelerini temin etmek çoklukla işe fayda.
— Kümeleşmeleri engelleyebilmek ve herkesin birbiriyle arkadaş olmasını sağlayabilmek için sınıftaki oturma yerlerini aşikâr bir sıra dâhilinde değiştirmek yararlı olur.
— Toplumsal ilgileri ve küme için iştirakleri arttırabilmek için ortaklaşa hazırlanacak proje ödevleri vermek çocuğu daha teşebbüsçü yapar.
— Yeteneklere nazaran toplumsal kulüp aktivitelerinin desteklenmesi (satranç, konuşma, tiyatro, folklor, fotoğraf, dağcılık, müzik, gazete vb.) çocukların özgüvenini arttırarak daha toplumsal olmalarını sağlar.
— Yeteneği olan bireylerin sportif faâliyetlerinin desteklenmesi çocukların dinamizmini teşvik eder.
— Sigara, husus ve alkol suiistimâli bahislerinde, okullarda gerekli olan tüm önlemlerin alınması, bunların ziyanları konusunda bilinçlendirme seminerlerinin düzenlenmesi ve bu hususları kullanmakta olan talebelere gerekli önlemlerin alınması çok kıymetlidir.
— Okul etrafında uyuşturucu husus satan çetelerle savaşmak konusunda, idarecilerin emniyet teşkilatıyla işbirliği içerisine girmesi gereklidir.
— Eğitim sistemimizin gereği olan lise ve üniversiteye giriş imtihanları, çocuklarımızın sırtına genç yaşta çok önemli bir yük bindirmektedir.
Eğitimcilerimiz ve âileler çocukları hayatın tamamının bu imtihanları kazanmaktan ibâret olmadığına, hayatta öteki değerli pahaların de var olduğuna dâir bilgilendirmelidirler.
Bugün okullarımızda, eğitim ve öğretim kavramlarının iç içe alınması gerekmektedir. Uygun bir eğitim ve öğretimden geçecek gençlerimiz yarın güçlü, kendine güvenen, başarılı bir toplum olmamızın teminatıdır.
Bu mevzuda âilelerimize, okullarımıza ve ruh sıhhati çalışanlarımıza büyük sorumluluk düşmektedir.
