Çocuklarımıza Boşanmayı Nasıl Anlatırız?
Boşanmak, yetişkinler için bile fırtınalı bir süreçken, çocuklar için hayatı altüst eden bir zelzele üzeredir. Bu şiddetli periyodu yavrularımıza yanlışsız bir formda aktarmak, onların bu büyük değişime sağlıklı bir formda ahenk sağlamalarına yardımcı olmak biz ebeveynlerin en değerli misyonu. Bu misyonu yerine getrirken dikkat etmemiz gereken kimi hususlar :
1. Konuşma İçin Gerçek Anı ve Ortamı Yakalayın
Bu kıymetli haberi çocuklarınızla paylaşmak için sakin, özel ve kimsenin sizi bölmeyeceği bir zaman seçin. Mümkünse anne ve baba olarak bu konuşmayı birlikte yapın. Bu, onlara “biz bir grubuz ve her vakit arkanızdayız” iletisini güçlü bir halde iletir. Yorgun oldukları yahut okuldan yeni geldikleri üzere gerilimli anlardan uzak durun.
2. Açık ve Çocuğunuzun Yaşına Uygun Konuşun
Çocuğunuzun yaşını ve dünyayı nasıl algıladığını göz önünde bulundurarak net bir lisan kullanın. Baş karıştırıcı cümlelerden, birbirinizi suçlamaktan yahut yetişkinlere has karmaşık ayrıntılardan kaçının. Ana bildiriniz şu olmalı: “Anne ve baba artık karı koca olarak birlikte yaşamayacaklar, lakin her vakit senin annen ve baban olmaya devam edeceğiz.“
-
Küçük Çocuklar (3-6 yaş): Çok somut olun. “Anne ve baba farklı meskenlerde yaşayacak, lakin ikimiz de seni çok seviyoruz ve daima sevmeye devam edeceğiz.” üzere kolay cümleler kâfi. Onlar için rutinin değişeceğini lakin temel güvenliklerinin sarsılmayacağını vurgulayın.
-
Okul Çağı Çocukları (7-12 yaş): Biraz daha fazla bilgi verebilirsiniz lakin yeniden de ayrıntılara boğmayın. “Bazen yetişkinler anlaşamaz ve birlikte yaşayamayacaklarına karar verirler. Bu, ne annenin ne de babanın yanlışı, senin de yanılgın değil. Seni çok seviyoruz ve bu durumun seni üzebileceğini biliyoruz.” diyebilirsiniz.
-
Ergenler (13 yaş ve üzeri): Onlarla daha açık ve dürüst bir diyalog kurabilirsiniz. Hislerini söz etmelerine alan tanıyın ve tüm sorularını sabırla yanıtlayın. Lakin yeniden de ebeveynler ortasındaki tartışma ayrıntılarına girmekten kaçının.
3. İnançta Olduklarını Hissettirin ve Suçluluk Hissini Dağıtın
Çocuklar çoklukla anne babalarının boşanmasından kendilerini sorumlu meblağlar. Onlara tekrar tekrar bu durumun kendi yanılgıları olmadığını ve onları şartsız sevmeye devam edeceğinizi vurgulayın. “Bu bizim yetişkin meselemiz ve seninle en ufak bir ilgisi yok” bildirisini net bir lisanla verin. Okul, arkadaşlar, hobiler üzere günlük rutinlerinin mümkün olduğunca devam edeceğini söylemek, onlara inançta hissettirecektir.
4. Hislerini Özgürce Söz Etmelerine Müsaade Verin
Çocukların ıstırap, öfke, kaygı yahut şaşkınlık üzere birçok farklı his yaşaması çok olağandır. Bu hisleri tabir etmelerine müsaade verin ve onları yargılamadan dinleyin. “Üzgün olman çok doğal”, “Bunun seni korkuttuğunu anlıyorum” üzere cümlelerle empati kurun. Ağlamanın, konuşmanın yahut fotoğraf yapmanın âlâ olduğunu söyleyin. Gerekirse bir uzmandan yardım almaktan çekinmeyin.
5. Öbür Ebeveyn Hakkında Makûs Konuşmaktan Kaçının
Ne kadar öfkeli olursanız olun, çocuğunuzun yanında başka ebeveyn hakkında asla olumsuz konuşmayın. Bu, çocuğunuzu büyük bir ikilemde bırakır ve ona duygusal olarak ziyan verir. Çocuğunuzun her iki ebeveynini de sevme hakkı vardır. “Annen de baban da seni çok seviyor” üzere sözlerle, her iki ebeveyniyle de sağlıklı bir bağ kurabileceğini vurgulayın.
6. Rutinlerini Mümkün Olduğunca Muhafazaya Çalışın
Boşanma, çocukların hayatındaki meçhullüğü artırır. Bu yüzden, günlük rutinlerini ve alışkanlıklarını mümkün olduğunca sürdürmeye çalışın. Okul, ders dışı aktiviteler, arkadaş ziyaretleri üzere tanıdık düzenler, çocuklara istikrar ve güvenlik hissi verir.
7. Geleceği Basitçe Anlatın
Çocuklar “Şimdi ne olacak?” diye merak edeceklerdir. Yeni ömür nizamını (kimin nerede yaşayacağı, görüşme günleri vb.) kolay ve anlaşılır bir lisanla anlatın. Örneğin, “Artık anne diğer bir konutta kalacak, baba da bu meskende. Sen haftanın kimi günleri annende, kimi günleri babanda kalacaksın. Fakat her vakit ikimizi de göreceksin.” üzere somut bilgiler verin.
8. Sabırlı Olun ve Tekrar Edin
Çocukların bu bilgiyi sindirmesi ve kabullenmesi vakit alabilir. Tıpkı soruları tekrar tekrar sormaları yahut duygusal iniş çıkışlar yaşamaları pek olağandır. Sabırlı olun ve tıpkı iletileri nazikçe ve dengeli bir formda yineleyin.
9. Profesyonel Yardım Almaktan Çekinmeyin
Eğer çocuğunuzun boşanma sürecine ahenk sağlamakta zorlandığını hissediyorsanız (davranış problemleri, uyku sisteminde bozulmalar, akademik başarıda düşüş, içine kapanma gibi), bir çocuk psikoloğundan yahut pedagogdan takviye almaktan çekinmeyin. Bir uzman, hem size hem de çocuğunuza bu güçlü periyodu en sağlıklı formda atlatmanızda rehberlik edebilir.
Boşanma, bir son değil, yeni bir başlangıçtır. Ebeveynler olarak göstereceğiniz anlayış, sabır ve tutarlılık, çocuklarınızın bu değişime ahenk sağlaması ve sağlıklı bireyler olarak yollarına devam etmeleri için en büyük takviyedir. Unutmayın, değerli olan aile yapısının nasıl göründüğü değil, aile içindeki sevgi ve irtibatın ne kadar güçlü olduğudur.
