İlişkilerde irtibat sırf söylenen sözlerden ibaret değildir. Tonlama, mimik, zamanlama ve bağlam da mananın bir kesimidir. Lakin kimi şahıslar için bu alan ziyadesiyle genişler ve partnerin her kelamı ayrıntılı bir inceleme konusu haline gelir. Çok tahlil etmek, ilgiyi beslemek yerine vakitle yoran bir döngüye dönüşebilir.
Aşırı tahlil eden kişi, birden fazla vakit söylenenle yetinmez. “Bunu neden bu türlü söyledi?”, “Aslında ne demek istedi?”, “Bu cümlenin altında öbür bir mana mı var?” üzere sorular zihni daima meşgul eder. Bu durum, bağlantısı berraklaştırmak yerine bulanıklaştırır.
Bu eğilimin temelinde çoğunlukla dert ve güvensizlik yatar. Kişi, bağlantıyı kaybetme korkusu yaşadığında, en küçük ipuçlarını bile tehdit olarak algılayabilir. Zihin, mümkün riskleri erkenden fark etmeye çalışır. Lakin bu erken ihtar sistemi birden fazla vakit yanlış alarm verir.
Aşırı tahlil, geçmiş tecrübelerle de yakından bağlıdır. Daha evvel terk edilme, aldatılma ya da kıymetsiz hissettirilme yaşayan bireyler, yeni bağlarında daha tetikte olabilir. Zihin, geçmişte yaşanan acıyı tekrar yaşamamak için daima bilgi toplamaya çalışır.
Bu durum bağlantıda doğal akışı bozar. Partner, her kelamının yanlış anlaşılabileceğini hissettiğinde daha temkinli davranmaya başlar. Bu da bağlantısı yapaylaştırır. Samimiyet azalır, spontanlık kaybolur.
Aşırı tahlil eden kişi için zihinsel yorgunluk da kaçınılmazdır. Daima düşünmek, ihtimalleri tartmak ve mana çıkarmaya çalışmak duygusal tükenmişliğe yol açar. Kişi, alakada olmaktan keyif almak yerine daima zihinsel bir gayret içinde kalır.
Bu döngüyü kırmanın birinci adımı, niyet ile gerçekliği ayırt etmeyi öğrenmektir. Zihinden geçen her fikir bir gerçek değildir. “Bu bir varsayım mı, yoksa somut bir delil mı?” sorusu kıymetli bir ayırt edicidir.
