Denetimci Bir Partnerle Yaşadığını Düşünenler İçin Kendi Sonlarınızı Yine Çizme Rehberi

Partnerinizin denetim döngüsünün en temel işaretleri kendinizi daima eleştirilirken, yargılanırken, denetim edilirken bulmanız ve kendinizi tabir etmek, savunmak için çaresizce yollar aramanız. Diyelim ki içinde olduğunuz durumun bu türlü birşey olduğunu fark ettiniz, pekala bu durumla kendi merkezinizi kaybetmeden nasıl baş edeceksiniz? Bugün sizlere olay pratiğimde sıkça karşılaştığım bu düğümleri çözmenize yardımcı olacak birkaç yol haritası sunuyorum.

Yaşayanlar bilirler, bazen bir bağlantıda sevildiğinizi hissetmekle, nefes alamadığınızı hissetmek arasında çok ince bir çizgi vardır. Başlarda “beni ne kadar çok önemsiyor” diye düşündüğünüz o ağır ilgi, vakitle “neredesin?”, “kiminlesin?”, “neden bunu giydin?” üzere sorgulamalara dönüştüğünde, kendinizi bir aşkın içinde değil, bir gözetleme kulesinin altındaymışsınız üzere hissedebilirsiniz.

Birçok danışanım seansa geldiğinde, maruz kaldığı baskıyı “O yalnızca benim yeterliliğimi istiyor” diyerek olağanlaştırmaya çalışır. Lakin benim perspektifimden apaçık görünen gerçek şu ki; “sevgi özgürleştirir, kontrolse kısıtlar”. Denetimci davranışlar çoklukla partnerin kendi içindeki korkulu bağlanma yahut güvensizlik hislerinden besleniyor olabiliyor. Şayet attığınız her adımda onay alma muhtaçlığı duyuyor, yanılgı yapmaktan korkuyor ve kendinizi daima bir suçluluk duygusu içinde buluyorsanız; burada sağlıklı bir ilgiden bahsetmek şahsen güç.

Kontrolcü bir yapıyla baş etmenin birinci adımı, sınırlarınızın nerede başlayıp nerede bittiğini netleştirmek. Zira görüyorum ki ekseriyetle bu tip bağlarda hudutlar yavaş yavaş ihlal edilir. O yüzden net olun. Mesela  “Bu akşam arkadaşlarımla dışarı çıkmam seni rahatsız ediyor olabilir fakat bu benim toplumsal bir gereksinimim ve buna hürmet duymanı bekliyorum” demek üzere. Bu türlü bir telaffuz, bir çatışma başlatmak değil, net olmak ve kendi alanınızı ilan etmektir. Bu ortada bunu açıklama yapmak yahut hesap vermekle karıştırmayın. Denetimci şahıslar, siz açıklama yaptıkça o açıklamanın içinden yeni sorular ve tenkitler üretirler. Kendinizi haklı çıkarmaya çalışmak ve bir suçluymuşsunuz üzere savunmak yerine, kararınızın gerisinde durun.

İkinci adımsa gaslighting ve manipülasyona karşı uyanık olmak. Bence Gaslighting, denetimci bağlantıların en bilinmeyen silahı. Partneriniz, sen abartıyorsun, sen yanlış hatırlıyorsun, fazla hassas davranıyorsun, üzere cümlelerle sizin hafızanızı yahut mantığınızı sorgulamanıza sebep oluyorsa, kendi gerçekliğinize tutunmanız kadar değerli birşey olamaz. Lakin olur ya kendi algılarınızdan kuşkuya düşerseniz, yakın bir dostunuza yahut uzman aile danışmanı üzere bir dış gözlemciye durumu anlatmak da partnerinizi üzerinizde yarattığı o sisi dağıtır.

Gelelim denetimci partnerlerin en sık kullandığı taktiklerden biri olan izolasyona. Bu tekniğin özü, maksadı özetle, sizi ailenizden ve arkadaşlarınızdan uzaklaştırmaktır. “Onlar seni anlamıyor”, “Seninle ortamıza giriyorlar” üzere cümlelerle sizi yalnızlaştırarak tek onay kaynağının kendilerinin olmalarını, böylelikle kendilerinin onayına mahkum olmanızı isterler. Sakın unutmayın  dış dünya ile yani toplumsal etrafınızla bağınız ne kadar güçlüyse, manipülasyona karşı o kadar dirençli olursunuz. 

Eğer tüm gayretlerinize karşın kendinizi münasebet içinde daima gergin hissediyorsanız, kendilik algınızla ilgili sorularınız yoğunlaştıysa, bilhassa özgüveninizde önemli bir yıkım başladıysa, sizde bunlar olurken partneriniz bu duruma yol açan tavır ve d davranışlarını bir sorun olarak görmeyi kabullenmiyorsa açıkçası bir uzman aile danışmanı ile görüşme vaktiniz gelmiş demektir. Gözlemlediğim kadarıyla bazen bu döngüler tek başına kırılamayacak kadar kökleşmiş olabiliyor ve fark etmek ne yazık ki vakit alabiliyor. Profesyonel bir takviye, size hem partnerinizin bu davranışlarının kökenindeki ruhsal nedenleri anlamanızda yardımcı olur hem de kendi duygusal dayanıklılığınızı artırmanızı sağlar. Dışardan bir gözün sizi partnerinizle birlikte gözlemlemesi objektif bir kıymetlendirme sağlar. Hiç değilse kuşkularınız ortadan kalkar.

Her vakit söylerim, bence herkes bağ kurmak zorunda değil, herkes evlenmek zorunda değil. Evlilik de dahil tüm romantik bağlantılar bir birliktelik formu, birlikte var olma biçimi.. Yoksa kimse bir oburunun projesi ya da mülkü değil. Bence sevgi, partnerinizin sizin kim olduğunuzu denetim etmesi değil, kim olduğunuzu keşfetmenize eşlik etmesi, size kendiniz olabilmeniz için alan açmasıdır. Kendi sesinizi yine duymaya başladığınızda, ilişkinizdeki dengelerin de değiştiğini göreceksiniz. Kendinize, kendi gerçekliğinize ve değerinize olan inancınızı asla bırakmayın. Unutmayın siz varsınız. Lütfen kendinizi kendi ilgi ve gözleminizden yoksun bırakmayın. Sevgiyle…