Duygusal Bağımlılık mı, Bağlanma Muhtaçlığı mı? Bağlantıda İnce Çizgi

Duygusal bağımlılık ise bağlanma gereksiniminin münasebet içinde dengeyi kaybettiği noktada ortaya
çıkar. Bu durumda bağ, bireyin duygusal regülasyonunun temel kaynağı hâline gelir. Kişi
kendi iç dünyasını yatıştırmakta zorlandıkça, partnerine çok mana yükleyebilir. İlişkinin
devamı, sırf bir tercih değil; varoluşsal bir gereklilik üzere hissedilmeye başlanır.
Bu ayrımın en besbelli göstergelerinden biri, yoklukla başa çıkma kapasitesidir. Bağlanma
muhtaçlığı olan bir birey, münasebette zorlanabilir; hasret duyabilir, üzgün hissedebilir. Fakat bu
hisler, kişinin fonksiyonelliğini büsbütün ortadan kaldırmaz. Duygusal bağımlılıkta ise
partnerin yokluğu ağır telaş, boşluk hissi ve benlik kıymetinde sarsılmayla birlikte
yaşanabilir.
Duygusal bağımlılık birden fazla vakit sevginin yoğunluğu ile karıştırılır. Halbuki burada kelam konusu
olan sevginin gücü değil, benlik sonlarının bulanıklaşmasıdır. Kişi, kendi muhtaçlıklarını,
hislerini ve hatta kararlarını karşı tarafın varlığına nazaran şekillendirmeye başlayabilir. Bağlantı,
bireyin kendisiyle kurduğu bağın önüne geçer.
Bu noktada değerli bir yanılgı da şudur: Duygusal bağımlılık her vakit dramatik ya da fark
edilir biçimde yaşanmaz. Bazen çok fedakârlık, daima ahenk sağlama ya da çatışmadan
kaçınma üzere daha “sessiz” davranışlarla kendini gösterir. Kişi ilgiyi kaybetmemek adına
kendisinden yavaş yavaş vazgeçebilir.
Bağlanma gereksinimi ile duygusal bağımlılık ortasındaki çizgi, birçok vakit kişinin içsel güven
hissiyle bağlıdır. Kendilik pahası büyük ölçüde bağ üzerinden tanımlanan bireyler için
bağ, çarçabuk bağımlılığa dönüşebilir. Bu durum ekseriyetle erken periyot bağlarda öğrenilen
“yakınlık kaybolabilir” inancıyla temaslıdır.
Terapi sürecinde bu ayrım ele alındığında, kişi birçok vakit münasebetteki problemlerden evvel kendi
içsel boşluklarıyla temas etmeye başlar. Maksat bağlanma muhtaçlığını ortadan kaldırmak değil;
bu gereksinimi daha esnek ve taşınabilir hâle getirmektir. Kişi kendi duygularını
düzenleyebildikçe, münasebet bir mecburilik olmaktan çıkıp gerçek bir temas alanına dönüşebilir.
Sağlıklı bağlanma, iki kişinin birbirine muhtaç olduğu bir yapı değil; birbirine dayanabildiği
bir ilişkilenme biçimidir. Duygusal bağımlılık ise birden fazla vakit bu dayanabilme kapasitesinin
şimdi gelişmediği noktada ortaya çıkar. Bağlantıdaki fark, sevmenin ölçüsünde değil; sevgiyle
birlikte kendilik hissinin korunup korunamadığında yatar.