Ergenlik periyodu, bireyin kimlik geliştirme sürecinin hızlandığı, bağımsızlık muhtaçlığının arttığı ve duygusal hassasiyetin ağırlaştığı bir periyottur. Bu süreçte aile ile yaşanan çatışmalar epeyce yaygındır. Ergenlerin sıkça lisana getirdiği “Beni anlamıyorsunuz” cümlesi, sadece bir serzeniş değil; derin bir ruhsal muhtaçlığın sözüdür.
Ergen için anlaşılmak, onaylanmaktan çok daha fazlasıdır. Hislerinin ciddiye alınması, yaşadıklarının küçümsenmemesi ve birey olarak görülmesi manasına gelir. Lakin ebeveynler birçok vakit ergenin davranışlarına odaklanırken, altında yatan duygusal muhtaçlıkları gözden kaçırabilir.
Bu periyotta çatışmaların temelinde kişiselleşme süreci yer alır. Ergen, ailesinden ruhsal olarak ayrışmak isterken bir yandan da inançlı bağa muhtaçlık duyar. Bu ikilem, çelişkili davranışlara yol açabilir. Hem uzaklaşmak ister hem de yakınlık arar.
Ailelerin sık yaptığı kusurlardan biri, ergenin hislerini “geçici” ya da “abartılı” olarak değerlendirmektir. “Bu da ergenlik işte” yaklaşımı, ergenin kendini görünmez hissetmesine neden olabilir. Meğer hislerin süreksiz olması, onların kıymetsiz olduğu manasına gelmez.
Ergenlikte artan çatışmalar birden fazla vakit irtibat üslubundan beslenir. Buyruk verici, sorgulayıcı ya da yargılayıcı tavırlar ergenin savunmaya geçmesine neden olur. Bu savunma hali, irtibatı daha da sertleştirir.
Ergenin “beni anlamıyorsunuz” demesi, aslında “beni dinleyin” davetidir. Bu davet duyulmadığında ergen ya içe kapanır ya da öfkeyle reaksiyon verir. Her iki durumda da bağ zedelenir.
Sağlıklı aile münasebetlerinde çatışma büsbütün yok olmaz; lakin yapan formda ele alınır. Ergenin fikirlerine alan açmak, her fikre katılmak manasına gelmez. Lakin dinlenmek, anlaşılma hissini güçlendirir.
Aile ile ergen ortasındaki çatışmalar yanlışsız yönetildiğinde, bireyin duygusal olgunluğunu takviyeler. Değerli olan çatışmayı bastırmak değil, temas halinde kalabilmektir.
