Ergenlikte Toplumsal Anksiyeteyle Baş Etme Yolları: Terapötik Yaklaşımlar
Sosyal anksiyeteyle baş etmenin birinci adımı, telaşın anlaşılması ve normalleştirilmesidir.
Ergenin yaşadığı korku birçok vakit “abartılı” ya da “geçici” olarak yorumlanabilir. Oysa
ergen için bu dert gerçek ve zorlayıcıdır. Terapötik süreçte ergenin yaşadığı duygular
ciddiye alınır ve derdin ne vakit, hangi durumlarda ve nasıl ortaya çıktığı birlikte ele
alınır. Bu yaklaşım, ergenin kendisini daha az yalnız hissetmesini sağlar.
Bilişsel Davranışçı Terapi temelli çalışmalar, ergenlerde toplumsal anksiyete ile baş etmede sık
kullanılan usuller ortasındadır. Bu yaklaşımda ergenin toplumsal ortamlara dair otomatik
kanıları fark etmesi hedeflenir. “Herkes bana bakıyor”, “Hata yaparsam rezil olurum” gibi
fikirler, tasayı besleyen temel ögelerdir. Terapötik süreçte bu niyetler sorgulanır
ve daha gerçekçi, istikrarlı niyetlerle yer değiştirmesi desteklenir.
Davranışsal müdahaleler de değerli bir rol oynar. Toplumsal anksiyete yaşayan ergenler, kaygı
yaratan durumlardan kaçındıkça kısa vadede rahatlama yaşar; fakat uzun vadede kaygı
güçlenir. Terapötik yaklaşımda, ergenin kendi suratında ve denetimli bir halde sosyal
durumlara adım adım maruz kalması sağlanır. Bu süreç, ergenin “yapabilirim” deneyimini
yaşamasına imkan tanır.
Duygusal düzenleme maharetlerinin geliştirilmesi, toplumsal anksiyete ile baş etmede bir diğer
değerli adımdır. Ergenler ağır tasa yaşadıklarında bedensel belirtilerle baş etmekte
zorlanabilir. Nefes çalışmaları, gevşeme teknikleri ve his tanıma marifetleri, ergenin kaygı
anlarında kendisini daha inançta hissetmesine yardımcı olur. Bu hünerler, telaşın kontrol
edilemez olmadığına dair içsel bir inanç geliştirir.
Ailelerin terapötik süreçteki tavrı da belirleyicidir. Çok hami ya da zorlayıcı
yaklaşımlar, ergenin tasasını artırabilir. Terapötik çalışmalarda aileye, ergenin kaygısını
küçümsemeden nasıl takviye olunacağı, hangi tavırların güçlendirici olduğu ve hangi
davranışların kaçınmayı pekiştirdiği konusunda rehberlik edilir. Destekleyici ve anlayışlı bir
aile ortamı, terapötik kazanımların günlük yaşama taşınmasını kolaylaştırır.
Birtakım durumlarda küme çalışmaları da ergenler için yararlı olabilir. Misal zorlanmalar
yaşayan akranlarla bir ortaya gelmek, ergenin kendisini daha az yalnız hissetmesini sağlar ve
toplumsal hünerlerin inançlı bir ortamda deneyimlenmesine imkan tanır. Küme ortamı, sosyal
anksiyetenin basamaklı olarak ele alınması için destekleyici bir alan sunar.
Sonuç olarak ergenlikte toplumsal anksiyeteyle baş etmek mümkündür. Terapötik yaklaşımlar,
ergenin tasasını yok etmeyi değil; telaşın hayatını yönetmesini engellemesini önlemeyi
amaçlar. Erken periyotta ve uygun takviyeyle ele alınan toplumsal anksiyete, ergenin hem okul
hem de toplumsal ömründe daha istikrarlı, inançlı ve doyumlu bir gelişim süreci geçirmesine
katkı sağlar.
