Nörobilimsel açıdan his düzenleme, prefrontal korteksin amigdala üzerindeki “top-
down” denetimiyle gerçekleşir. Bu denetim düzeneği zayıf olduğunda kişi duygular
tarafından “taşınmış” hisseder. Bilhassa çocuklukta duygusal yetersizlik, tutarsız bakım
ve travmatik tecrübeler bu devrenin gelişimini etkileyebilir.
Duygu düzenleme stratejileri iki kümeye ayrılır:
1. Önleyici stratejiler (durum seçimi, ortam değiştirme, dikkat odaklama)
2. Reaksiyon sonrası stratejiler (bilişsel tekrar çerçeveleme, somatik sakinleştirme,
nefes teknikleri)
Araştırmalar, bilişsel tekrar çerçeveleme ve dikkat denetimi üzere faal stratejilerin uzun
vadede daha fonksiyonel olduğunu; bastırma üzere pasif stratejilerin ise gerilim hormonlarını
artırdığını göstermektedir. Klinik uygulamada his düzenleme maharetleri DBT (Diyalektik
Davranış Terapisi), EMDR, ACT ve duygusal odaklı terapiyle tesirli biçimde çalışılabilir.
Duygu düzenleme, ruhsal yeterlilik hâlinin temel hüneridir. Öğrenilebilir, geliştirilebilir ve
kişinin tüm hayat alanlarında fonksiyonellik kazandıran bir kapasitedir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
