Sınav derdi birden fazla vakit büsbütün olumsuz bir durum üzere algılansa da, aslında muhakkak bir seviyeye kadar fonksiyonel olabilir. Orta düzeyde bir tasa, kişiyi motive eder, dikkati artırır ve performansı dayanaklar. Lakin bu tasa ağırlaştığında, muvaffakiyet üzerinde olumsuz tesirler yaratabilir.
Yoğun tasa durumunda zihin, imtihanın içeriğinden çok sonuçlarına odaklanır. “Ya yapamazsam?”, “ya başarısız olursam?” üzere fikirler ön plana çıkar. Bu da dikkatin dağılmasına neden olur. Kişi bildiği bilgileri bile hatırlamakta zorlanabilir.
Kaygı arttığında vücut de bu sürece dahil olur. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, terleme üzere fizikî belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirtiler, kişinin kendini daha da gergin hissetmesine yol açar. Böylelikle zihinsel ve fizikî bir döngü oluşur.
Yüksek telaş, çalışma sürecini de etkileyebilir. Kişi ders başına oturmakta zorlanabilir ya da verimli çalışamadığını düşünebilir. Bu durum motivasyon kaybına yol açabilir. “Zaten yapamayacağım” niyeti, çabayı azaltabilir.
Ancak kıymetli bir nokta şudur: Korku tek başına başarıyı belirlemez. Kişinin çalışma alışkanlıkları, öğrenme usulleri ve dinlenme tertibi de en az korku kadar tesirlidir. Korkuyu büsbütün ortadan kaldırmak değil, yönetilebilir düzeye getirmek daha gerçekçi bir gayedir.
Kaygıyı anlamak ve onunla baş etmeyi öğrenmek, performansı olumlu istikamette etkileyebilir. Zira kişi korkuya karşın hareket edebildiğinde, denetim hissi artar.
