Neden Daima Birebir İnsanlara Çekiliyorum? İlgilerde Tekrarlayan Döngülerin Ruhsal Nedeni

Hayatınızda farklı bireyler olsa bile bağlantılarınızın emsal biçimde sonuçlandığını fark ettiğiniz oluyor mu? Başta çok düzgün başlayan bağlantıların vakitle birebir meselelere dönüştüğünü, emsal hayal kırıklıkları yaşadığınızı ya da sizi üzen özelliklere sahip insanlara tekrar tekrar çekildiğinizi düşünüyorsanız yalnız değilsiniz.

Birçok kişi “Neden daima birebir şeyler benim başıma geliyor?” sorusunu sorar. Psikoloji açısından bakıldığında bu durum birçok vakit tesadüf değildir. Bilinçdışı ilgi örüntüleri, geçmiş tecrübeler ve öğrenilmiş duygusal kalıplar seçimlerimizi fark etmeden etkileyebilir.

Psikolojik Tekrarlar Nedir?

Psikodinamik kurama nazaran beşerler geçmişte öğrendikleri ilgi tecrübelerini farkında olmadan tekrar oluşturma eğilimi gösterebilirler. Bu durum literatürde tekrarlama eğilimi (repetition compulsion) olarak isimlendirilir (Freud, 1920).

Kişi şuurlu olarak istemese bile tanıdık gelen duygusal atmosferlere yönelir. Zira zihin için tanıdık olan, her vakit sağlıklı olmasa bile inançlı hissedebilir.

Neden Daima Misal İnsanlara Çekiliriz?

Bunun birkaç ruhsal nedeni olabilir:

Tanıdıklık Etkisi

Çocuklukta tecrübelenen ilgi dinamikleri zihinde “normal” olarak kodlanır. Yetişkinlikte benzeri özellikler taşıyan şahıslar daha tanıdık gelir.

Tamamlama Arayışı

Zihin geçmişte çözülememiş duygusal muhtaçlıkları bu sefer çözebilmek için emsal bağlantılara yönelebilir.

Benlik Algısı

Kişinin kendisi hakkındaki bilinçdışı inançları (örneğin “değerli değilim”) partner seçimlerini etkileyebilir.

Bağlanma Örüntüleri

Erken devir bağlanma tecrübeleri yetişkin romantik ilgilerde tekrar edebilir (Bowlby, 1988).

Araştırmalar, erken bağlantı tecrübelerinin yetişkin romantik bağlar üzerinde güçlü tesirleri olduğunu göstermektedir (Mikulincer & Shaver, 2007).

Tekrarlayan Bağ Döngülerinin Belirtileri

• Benzer kişilik özelliklerine sahip partnerler seçmek
• İlişkilerin benzeri meselelerle bitmesi
• Aynı duygusal hayal kırıklıklarını yaşamak
• İlişkide kendini tekrar eden roller içinde bulmak
• Başlangıçta ağır çekim hissetmek
• İlişkilerde tanıdık ancak rahatsız edici hisler yaşamak

Bu döngüler birçok vakit kişinin şuurlu tercihlerinden çok daha derin ruhsal süreçlerle bağlıdır.

Bu Durum Ferdî Bir Yanılgı mı?

Hayır. Tekrarlayan alaka örüntüleri birçok vakit kişinin zayıflığı değil, geçmişte gelişmiş ahenk sistemlerinin bugüne yansımasıdır.

Zihin geçmişte öğrenilen bağlantı yollarını kullanmaya devam eder. Lakin bu yollar her vakit sağlıklı sonuçlar üretmeyebilir.

Terapi Sürecinde Nasıl Çalışılır?

Psikodinamik terapi sürecinde emel sırf mevcut bağlantı problemlerini konuşmak değil, bu tekrarların altında yatan duygusal kökenleri anlamaktır. Terapi odasında kişi vakitle kendi ilgi kalıplarını, duygusal reaksiyonlarını ve geçmiş tecrübelerinin bugünkü seçimlerini nasıl etkilediğini fark etmeye başlar. Terapötik alaka de bu sürecin kıymetli bir kesimidir; zira kişi terapi içinde ortaya çıkan hisleri ve alaka biçimlerini inançlı bir ortamda keşfetme fırsatı bulur. Bu farkındalık geliştikçe, otomatik tekrarlar yerini daha şuurlu seçimlere bırakabilir.

Tekrarlayan Döngüler Değiştirilebilir mi?

Evet. Beyin esnektir ve yeni alaka tecrübeleri oluşturulabilir. Farkındalık geliştikçe kişi:

• Farklı partner seçimleri yapabilir
• Sınırlar koyabilir
• Sağlıklı münasebet dinamikleri kurabilir
• Kendi gereksinimlerini daha güzel anlayabilir

Psikoterapi süreci bu değişim için güçlü bir alan sağlar.

Ne Vakit Takviye Alınmalı?

Eğer:

• İlişkileriniz daima misal formda bitiyorsa
• Aynı duygusal acıları tekrar yaşıyorsanız
• Partner seçimlerinizi anlamakta zorlanıyorsanız
• İlişkilerde kendinizi kaybediyorsanız

bir uzmandan dayanak almak yararlı olabilir.

Sonuç

Hayatta yaşanan tekrarlar birçok vakit şanssızlık değil, anlaşılmayı bekleyen ruhsal örüntülerdir. Bu örüntüler fark edildiğinde değişim mümkün hale gelir.

Kişi geçmişinin tesirini anlayarak daha sağlıklı ilgiler kurabilir.

Psikolog Öykünaz Banaz