Neden Dinlenirken Bile Suçluluk Hissederiz?
Dinlenmek Neden Rahatsız Eder?
Birçok kişi dinlenmeyi, lakin tüm sorumluluklar tamamlandığında hak edilebilecek bir ödül
üzere görür. Meğer yapılacaklar listesi hiçbir vakit bitmez. Bu da dinlenmenin sürekli
ertelenmesine ya da dinlenirken huzursuz hissetmeye yol açar.
Bu noktada devreye giren fikir şudur:
“Şu an durmamalıyım.”
Bu niyet, vücudun gereksinimini değil; içselleştirilmiş beklentileri temsil eder.
Suçluluk Nereden Gelir?
Dinlenirken hissedilen suçluluk birden fazla vakit çocuklukta öğrenilen bildirilerle bağlıdır.
“Çalışmadan olmaz”, “boş durmak tembelliktir”, “hep bir şey yapmalısın” üzere inançlar
vakitle iç sese dönüşür. Yetişkinlikte bu ses dışarıdan gelmez; içeriden konuşur.
Klinik gözlemlerde bu şahıslar sıklıkla şunu söyler:
– “Boş durunca kendimi berbat hissediyorum”
– “Dinlenirken bile rahatlayamıyorum”
Bu durum, vücut dinlenirken zihnin hâlâ çalıştığını gösterir.
Üretkenlik ile Paha Ortasındaki Karışıklık
Çağdaş hayatta üretkenlik, bedelle karışır. Kişi ne kadar yapıyorsa o kadar “iyi” hisseder.
Dinlenme ise görünmez olduğu için kıymetsizleşir. Bu da kişiyi daima bir performans hâlinde
fiyat.
Dinlenirken suçluluk hissetmek, birçok vakit şu inancın işaretidir:
“Bir şey üretmiyorsam, kâfi değilim.”
Bu inanç, uzun vadede tükenmişliği besler.
Terapötik Açıdan Dinlenme
Terapi sürecinde dinlenme birçok vakit tekrar öğrenilmesi gereken bir maharet olarak ele
alınır. Kişi durduğunda ortaya çıkan suçluluğu fark eder ve bu hissin bugüne mi, yoksa
geçmişte öğrenilen bir kurala mı ilişkin olduğunu ayırt etmeye başlar.
Bu ayrım yapıldığında, suçluluk azalmasa bile mana kazanır. Mana kazanan his ise
daha yönetilebilir hâle gelir.
Dinlenmek Ne Değildir?
Dinlenmek kaçmak değildir. Tembellik değildir. Vazgeçmek değildir. Dinlenmek, vücudun ve
zihnin yine regüle olabilmesi için bir gereksinimdir. Bu gereksinimi bastırmak, kısa vadede
üretkenliği artırıyor üzere görünse de uzun vadede bedelini ağırlaştırır.
Dinlenirken suçluluk hissetmek, birden fazla vakit kişinin gereğince çalışmadığını değil; yeterince
durmaya müsaade verilmediğini gösterir. Dinlenmek, hak edilen bir ödül değil; sürdürülebilir bir
ömür için temel bir gerekliliktir. Ruhsal âlâ oluş, lakin durmanın da yasal olduğu bir iç
dünyada mümkündür.