Oyun, Çocuğun Lisanı: Bilişsel ve Duygusal Gelişimde Oyunun Bilimsel Yeri
Piaget’ye nazaran çocuklar oyun yoluyla şemalarını genişletir, etraftan aldıkları bilgileri
süreçler ve yeni zihinsel yapılarını kurarlar. Bir çocuğun mutfak oyununda yemek yapması,
aslında “sebep-sonuç ilişkilerini”, “sıra kavramını” ve “sosyal rol taklitlerini” çalışmasıdır.
Vygotsky ise oyunun toplumsal etkileşimle birleştiğinde gelişimi hızlandırdığını söyler. Çocuk,
oyun aracılığıyla empati kurmayı, işbirliğini, sorun çözmeyi ve duygusal düzenlemeyi
öğrenir.
Serbest oyun, çocuğun zihninin özgürce aktığı bir alan sunar. Kurallı oyunlar ise davranış
denetimini ve planlamayı geliştirir. Sembolik oyun, hislerin dışa vurulduğu bir terapötik
alandır. Hakikaten oyun terapisi tam da bu doğal düzeneğin düzgünleştirici gücüne dayanır.
Bugün nörobilim bize gösteriyor ki oyun sırasında beynin hem prefrontal korteksi
(planlama, dikkat, bilişsel esneklik), hem de limbik sistemi (duygusal düzenleme) aktif
hâle gelir. Oyun tıpkı vakitte gerilimi azaltır, oksitosin seviyelerini artırır ve çocuk-bakım
veren bağını güçlendirir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
