Çocuklar; endişelerini, meraklarını, hayallerini ve içsel çatışmalarını yetişkinler üzere soyut kavramlarla değil, kurdukları oyun sahneleriyle dışa vururlar.Bu bağlamda oyun, yalnızca boş vakti kıymetlendiren bir cümbüş aktivitesi değil; zihinsel, fizikî ve ruhsal gelişimin en temel besin kaynağıdır.
Normal gelişim gösteren bir çocuk için oyun, aslında hayatın inançlı bir provasıdır. Çocuklar oyun oynarken sorun çözmeyi, paylaşmayı, hezimetle baş etmeyi ve toplumsal kurallara ahenk sağlamayı öğrenirler. Bir çocuk kumdan kule yaparken fizik kurallarını ve odaklanmayı, arkadaşıyla evcilik oynarken ise empati kurmayı ve toplumsal rolleri tecrübeler.
Klasik kuramcılar oyunu “fazla gücün boşaltılması” yahut “gelecekteki önemli işlere hazırlık” olarak görürken, çağdaş yaklaşımlar oyunu çocuğun zihinsel ve sosyo-kültürel gelişimi için vazgeçilmez bir gereksinim olarak tanımlar.
Her ne halde tanımlanırsa tanımlansın, oyun çocuğun en özgür olduğu, denetimin kendisinde bulunduğu ve
yaratıcılığını sınırsızca kullandığı yegane alandır.
İşte oyunun bu doğal uygunlaştırma potansiyeli, profesyonel bir düzleme taşındığında “Oyun Terapisi” ismini alır.
Oyun terapisi, çocukların kendilerini söz etmekte zorlandığı yahut sözlerin yetersiz kaldığı durumlarda, eğitimli bir uzman eşliğinde yürütülen bilimsel bir sağaltım prosedürüdür. Terapi odası, çocuğun iç dünyasındaki düğümleri
çözebilmesi için tasarlanmış inançlı bir limandır. Burada çocuk, yönlendirilmeden ve yargılanmadan kabul edilir. Bu inanç ortamında çocuk, yaşadığı travmaları yahut taşınması güç hisleri örneğin bir kardeş kıskançlığı, boşanma sürecinin telaşı yahut okul korkusu gibi- oyuncaklar aracılığıyla somutlaştırır. Bebeklerle, kuklalarla yahut sanat malzemeleriyle kurulan bu sembolik lisan, çocuğun ruhsal bir rahatlama yaşamasını ve özsaygısını yine kazanmasını sağlar.
Bu düzgünleştirici süreç, bilhassa Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireyler için hayati bir değer taşır.
Otizm; temelde toplumsal etkileşimde sonluluk, bağlantı zahmetleri ve tekrarlayan davranışlarla kendini gösteren nörogelişimsel bir farklılıktır. Otizmli çocuklar dünyayı bizden daha farklı bir duyusal filtreyle algılarlar ve ekseriyetle akranları üzere “mış üzere yapma” (sembolik oyun) marifetlerini resen geliştiremeyebilirler.
Onlar için bir oyuncak otomobil, sürülüp bir yere park edilecek bir araçtan fazla, yalnızca tekerleği dakikalarca çevrilen bir obje olabilir.Oyun terapisi ile otizm ortasındaki bağlantı tam bu noktada bir köprü vazifesi görür.
Terapi süreci, otizmli çocuğun kısıtlı ve tekrarlayıcı dünyasından çıkıp dış dünyayla sağlıklı bir bağ kurmasına imkan tanır. Terapist, çocuğun oyununa dahil olarak onunla “ortak dikkat” kurar ve bu sayede çocuğun toplumsal marifetlerini kademeli olarak geliştirir.
Sembolik oyun maharetleri güçlenen otizmli çocuk, olaylar ortasında neden-sonuç bağlantısı kurmaya başlar ve duyusal sorunlarını oyun yoluyla yönetmeyi öğrenir. Ayrıyeten, ailelerin de dahil edildiği “Filial Terapi” üzere modellerle bu gelişim konut ortamına da taşınır; böylelikle ebeveyn ve çocuk ortasındaki bağ daha da güçlenir.
Sonuç olarak; oyun terapisi otizmli bir çocuk için yalnızca bir “öğrenme süreci” değil, anlaşıldığı ve kendi olduğu haliyle kabul gördüğü bir keşif seyahatidir. Sözlerin sustuğu noktada oyuncakların konuşmaya başlaması, otizmli bireylerin hayat kalitesini artırırken, onlara dünyayı daha manalı ve inançlı bir yer olarak algılama bahtı verir. Oyunun bu birleştirici ve düzgünleştirici gücü, her çocuğun hakkı olan o sağlıklı gelişimin en değerli anahtarıdır.
