Aile… Hayatımızın en esaslı bağı. Lakin her bağ, her vakit inançlı ya da besleyici olmayabilir.
Bazı aile ilgileri sevginin yanında baskı, suçluluk, tenkit ve müdahale de barındırabilir. İşte tam bu noktada hudut koymak bir gereksinim haline gelir.
Ancak aile kelam konusu olduğunda hudut koymak birçok kişi için zorlayıcıdır. Zira zihinde şu kanılar belirir:
“Anne-babama nasıl hayır derim?”,
“Ayıp olur mu?”,
“Bencil mi olurum?”
Oysa hudut koymak, bağlantıyı bitirmek değil; bağlantıyı daha sağlıklı bir hale getirme uğraşıdır.
Sınır koymak neden güç?
Çünkü çoğumuz büyürken gereksinimlerimizden evvel “uyum sağlamayı” öğrendik.
Sevilmek için sessiz kalmak, onay almak için kendimizden vazgeçmek…
Bu yüzden yetişkinlikte hudut koymaya çalıştığımızda içimizde bir suçluluk duygusu yükselir.
Ama şu kıymetli:
Sınır koymak saygısızlık değil, kendine hürmettir.
Zorlayıcı aile bağlarında hudut koymanın işaretleri
- Sürekli müdahale edildiğini hissediyorsan
- Kararların sorgulanıyor ya da küçümseniyorsa
- Kendini söz ettiğinde hatalı hissettiriliyorsan
- “Hayır” dediğinde karşılık olarak duygusal baskı görüyorsan
- Görüşmeler sonrası tükenmiş hissediyorsan
Bu durumlar hudut muhtaçlığına işaret edebilir.
Peki nasıl hudut koyabilirsin?
1. Ne istediğini netleştir
Önce kendine sor: “Benim için kabul edilebilir olan ne, olmayan ne?”
Sınır, evvel içeride başlar.
2. Küçük ve net cümleler kur
Uzun açıklamalar yapmak zorunda değilsin.
“Bu bahiste kararımı kendim vermek istiyorum.”
“Bunu konuşmak istemiyorum.” üzere net sözler kafidir.
3. Suçluluk hissini normalleştir
Sınır koyarken berbat hissetmek, yanlış yaptığın manasına gelmez. Bu yalnızca yeni bir davranışa alışma sürecidir.
4. Dengeli ol
Bir gün “hayır” deyip sonraki gün geri adım atmak karşı tarafı karıştırır.
Sınırın sürdürülebilir olması değerlidir.
5. Herkesin seni anlamasını bekleme
Aile üyeleri çabucak değişmeyebilir. Hatta direnç gösterebilirler.
Ama hudut koymanın gayesi onları değiştirmek değil, kendini korumaktır.
6. Uzaklık de bir sınırdır
Bazen fizikî ya da duygusal ara koymak gerekebilir. Daha az görüşmek, kimi hususları kapatmak da sağlıklı bir tercih olabilir.
Unutma
Aileni sevmek, her davranışı kabul etmek zorunda olduğun manasına gelmez.
Kendini korumak, alakanı daha gerçek ve istikrarlı bir tabana taşır.
Sınır koyduğunda tahminen herkes keyifli olmayacak…
Ama sen daha gerçek, daha huzurlu ve daha “sen” olacaksın.
