Ergenlerde His Düzenleme Zahmetleri ve Terapötik Yaklaşımlar
Duygu düzenleme zahmeti yaşayan ergenlerde sıkça şu belirtiler görülür:
– Ani öfke patlamaları
– Çok telaş yahut panik hissi
– İçine kapanma ve toplumsal geri çekilme
– Riskli davranışlar
– Ağır suçluluk yahut utanç duyguları
Bu zahmetler birden fazla vakit çocuğun hayat uzunluğu geliştirdiği bilişsel şemalar ve aile
tavırlarıyla bağlıdır. Eleştirel,
katı, his odaklı olmayan ebeveyn tavırları ergenin hislerini anlamasını ve
düzenlemesini zorlaştırabilir.
Terapötik süreçte his düzenleme marifetlerinin geliştirilmesi temel bir gaye haline gelir.
Kullanılan yaygın yollar:
1. **DBT (Diyalektik Davranış Terapisi):** Duygusal dalgalanmaları azaltır, farkındalığı
artırır.
2. **Şema Terapi:** Ergenin duygusal tetikleyicilerini tanımasına yardımcı olur.
3. **Bilişsel Davranışçı Terapi:** Olumsuz otomatik fikirleri düzenler.
4. **Mindfulness:** Anda kalma ve ağır hisleri sakinleştirme hüneri kazandırır.
Aileyle çalışmak bu süreçte mecburidir. Ergen his düzenleme hünerini yalnızca
terapide değil, aile içi bağlantıda de
uygulayarak geliştirir. Bu nedenle ebeveynlere faal dinleme, yargılamadan irtibat ve
hisleri isimlendirme maharetleri öğretilir.
Sonuç olarak his düzenleme, ergenlik periyodunun merkezinde yer alan bir marifettir.
Hakikat terapötik yaklaşımlarla
ergen hem kendini daha güzel tanır hem de hislerini sağlıklı biçimde yönetmeyi öğrenir.