Psikolojiye nazaran anhedoni, bireyin daha evvel keyif aldığı etkinliklerden, toplumsal ilişkilerden
ya da günlük tecrübelerden haz alamaması durumunu tanımlamak için kullanılan bir
kavramdır. Bu durum, kişinin hiçbir şey yapmaması ya da hayattan büsbütün kopması
manasına gelmez; daha çok, yapılan şeylerin eskisi kadar tatmin edici gelmemesiyle bağlıdır.
Tahminen kişi bir aktifliğe katılıyordur, sorumluluklarını yerine getirebiliyordur ve günlük
ömrünü sürdürebiliyordur; lakin bu süreçte keyif alamıyordur . Bu nedenle anhedoni,
dışarıdan bakıldığında fark edilmesi güç olan, ancak bireyin iç dünyasında besbelli bir etkisi
bulunan bir tecrübedir.
Anhedoni “mutsuzluk” ile karıştırılabilir. Halbuki mutsuzluk, daha çok olumsuz duyguların
varlığıyla bağlantılıdır. Anhedonide ise temel sorun, olumsuz hislerin yoğunluğu değil,
olumlu hislerin azalmasıdır. Kişi üzgün hissetmeyebilir; ancak sevinemediğini,
heyecanlanamadığını ya da bir şeylerden hoşlanamadığını fark edebilir. Bir aktiflik “kötü”
gelmeyebilir lakin “iyi” de hissettirmez. Bu nedenle anhedoni, mutsuzluktan çok bir “duygusal
düzleşme” hâli olarak tanımlanabilir.
Anhedoni, birden fazla vakit ani ve bariz bir biçimde ortaya çıkmaz. Daha çok, kişinin günlük
hayatında yavaş ve fark edilmesi güç değişikliklerle kendini gösterebilir. Bu nedenle
anhedoni yaşayan bireyler, yaşadıkları durumu çabucak tanımlamakta zorlanabilir.
Majör depresyon, anksiyete, şizofreni , bipolar bozukluk, kronik gerilim, travmatik olaylar gibi
faktörler anhedoniye yol açabilir . Anhedoni yaşayan bireylerde uykusuzluk, güç eksikliği ,
yorgunluk, motivasyon düşüklüğü de görülebilir.
Anhedoni, kolay bir isteksizlik ya da mutsuzluk olarak görülmemelidir. Daha çok, kişinin
duygusal yaşantısında meydana gelen bir değişimi anlamaya yardımcı olan bir kavramdır. Bu
bakış açısı, yaşanan tecrübesi daha hakikat değerlendirmeyi sağlar.
Uzm.Psk Mustafa Cem Oğuz
Stajyer Psk Zübeydenur Genç
Kaynak : Doktor Sitesi
