Bipolar Bozukluk
Belirtiler
Mani Dönemi
Duygusal belirtiler: Çok sevinç, öfke, taşkınlık, kendine çok inanç.
Davranışsal belirtiler: Çok konuşma, süratli fikir akışı, dikkatin kolay dağılması.
Fiziksel belirtiler: Uyku gereksiniminde bariz azalma.
Riskli davranışlar: Hesapsız harcamalar, süratli otomobil kullanma, tehlikeli cinsel davranışlar.
Depresyon Dönemi
Duygusal belirtiler: Çökkünlük, mutsuzluk, suçluluk ve değersizlik hisleri.
Fiziksel belirtiler: Güç azlığı, uyku ve iştah düzensizlikleri.
Bilişsel belirtiler: Dikkat ve hafızada bozulma, karar vermede zahmet.
İntihar kanıları: Önemli risk oluşturabilir.
Karma Dönem
Aynı anda hem mani hem depresyon belirtilerinin görülebildiği devirdir (örneğin; enerjik ancak çok huzursuz ve umutsuz hissetme).
Türleri
Bipolar I Bozukluk: En az bir mani devri ile seyreder, depresyon çoklukla eşlik eder.
Bipolar II Bozukluk: Tam mani değil, daha hafif seyreden hipomani devirleri ve ağır depresyon devirleri görülür.
Siklotimi: En az 2 yıl süren, daha hafif iniş-çıkışlarla giden kronik bir formdur.
Nedenleri
Genetik faktörler: Ailede bipolar hikayesi riski artırır.
Beyin biyokimyası: Duygudurumla bağlantılı dopamin, serotonin ve noradrenalin dengesizlikleri.
Çevresel faktörler: Gerilim, travma, uyku düzensizlikleri.
Psikososyal etkenler: Çok gerilimli ömür olayları hastalığın alevlenmesine yol açabilir.
Tanı
Psikiyatri uzmanı tarafından yapılan klinik görüşme ile konur. Teşhiste hastanın hikayesi, aile bilgileri ve belirtilerin süresi/derecesi dikkate alınır.
Tedavi
İlaç tedavisi
Duygudurum dengeleyiciler: Lityum, valproat, lamotrijin.
Antipsikotikler: Bilhassa mani yahut karma periyotlarda.
Antidepresanlar: Depresyon devrinde, ekseriyetle dengeleyicilerle birlikte kullanılır.
Psikoterapi
Psiko-eğitim: Hastanın ve ailesinin hastalık hakkında bilinçlendirilmesi.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Gerilimle başa çıkma, uyku sistemi, erken ihtar işaretlerini fark etme.
Aile terapisi: Aile içi dayanağı artırır, relaps (nüks) riskini azaltır.
Yaşam üslubu düzenlemeleri
Düzenli uyku alışkanlığı en kritik hami faktörlerden biridir.
Alkol ve husus kullanımından uzak durmak.
Düzenli idman ve sağlıklı beslenme.
Stres idaresi teknikleri.
Prognoz
Bipolar bozukluk ömür uzunluğu süren bir hastalıktır, lakin hakikat tedavi ile büyük ölçüde denetim altına alınabilir. Tedaviye ahenk, tertipli takip ve hayat biçimi düzenlemeleriyle kişi üretken ve istikrarlı bir ömür sürdürebilir.