Belirtiler
Daima ve çok kaygı: Günlük hayatın küçük ayrıntıları hakkında dahi uzun süreli
telaş.
Fizikî belirtiler: Kas gerginliği, baş ağrısı, mide şikâyetleri, çarpıntı, terleme.
Uyku sorunları: Uyumakta zorlanma yahut sık uyanma.
Dikkat dağınıklığı ve huzursuzluk: İşe odaklanamama, daima tetikte olma hissi.
Kolay yorulma: Gün uzunluğu güç düşüklüğü.
Nedenleri
YAB’nin kesin nedeni tam olarak bilinmese de, biyolojik, ruhsal ve çevresel etkenlerin
birleşimiyle ortaya çıktığı düşünülür:
Beyin kimyası: Serotonin, GABA üzere nörotransmitterlerde dengesizlik.
Genetik faktörler: Ailede korku bozukluğu hikayesi.
Kişilik özellikleri: Mükemmeliyetçilik, çok sorumluluk alma eğilimi.
Çevresel stresörler: Travmatik olaylar, uzun müddetli gerilim.
Tanı
Teşhis, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan detaylı görüşme ve gerekirse psikometrik testlerle
konur. Belirtilerin en az 6 ay müddetle devam etmesi ve günlük ömrü etkilemesi teşhis için
temel kriterlerdendir.
Tedavi
1. Psikoterapi
o Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Olumsuz niyet kalıplarını tanıyıp
değiştirmeyi öğretir. YAB için en tesirli tekniklerden biridir.
o Gevşeme teknikleri, nefes antrenmanları ve mindfulness da yardımcı olabilir.
2. İlaç tedavisi
o Antidepresanlar (özellikle SSRI ve SNRI grubu): Uzun vadede tasayı azaltır.
o Anksiyolitikler (ör. kısa periyodik benzodiazepin kullanımı): Akut korku krizlerinde
tesirlidir, lakin bağımlılık riski nedeniyle dikkatli kullanılır.
3. Ömür şekli düzenlemeleri
o Sistemli antrenman (özellikle yürüyüş ve koşu üzere aerobik egzersizler).
o İstikrarlı beslenme, kafein ve alkolü sınırlama.
o Kâfi uyku ve gerilim idaresi teknikleri.
Prognoz
YAB tedavi edilebilir bir durumdur. Hakikat tedavi ve dayanakla belirtiler kıymetli ölçüde azalır,
hatta büsbütün kaybolabilir. Tedaviye erken başlanması, ömür kalitesini artırmada çok
kıymetlidir.
