Belirtiler
Panik Atak Esnasında
Fizikî belirtiler
o Çarpıntı, göğüs ağrısı yahut göğüste sıkışma
o Nefes darlığı yahut boğulma hissi
o Terleme, titreme yahut ürperme
o Baş dönmesi, bayılacak üzere olma
o Mide bulantısı yahut karın ağrısı
o Uyuşma, karıncalanma
o Sıcak basması yahut üşüme
Ruhsal belirtiler
o Ağır endişe (ölüm korkusu, çıldırma korkusu)
o Denetimini kaybedeceği endişesi
o Gerçekdışılık hissi (derealizasyon) yahut kendinden kopma (depersonalizasyon)
Panik Bozuklukta Uzun Vadeli
Yeni bir atak yaşayacağına dair daima kaygı
Atakların sonuçları hakkında çok tasa (ör. kalp krizi korkusu)
Atakları tetikleyeceğini düşündüğü durumlardan kaçınma davranışları (örn. toplu
taşıma, kalabalık yerler)
Nedenleri
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte birçok faktör rol oynar:
Biyolojik etkenler: Serotonin ve norepinefrin üzere beyin kimyasallarında düzensizlik.
Genetik yatkınlık: Ailede panik bozukluk hikayesi.
Ruhsal faktörler: Çok hassasiyet, travmatik yaşantılar.
Gerilim ve hayat olayları: Büyük kayıplar, sıhhat meseleleri, iş/ilişki gerilimi.
Tanı
Teşhis, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan klinik görüşme ile konur. Panik atakların
tekrarlayıcı ve beklenmedik olması, sonrasında en az 1 ay müddetle daima telaş ve davranış
değişikliklerine yol açması teşhis için temel kriterlerdir.
Tedavi
1. Psikoterapi
o Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Panik atak belirtilerinin yanlış
yorumlanmasını düzeltmeye odaklanır. Şahsa panik belirtilerini yönetme
hünerleri kazandırır.
o Maruz bırakma terapisi: Atakları tetikleyen durumlardan kaçınma
davranışlarını azaltır.
2. İlaç tedavisi
o Antidepresanlar (SSRI, SNRI): Uzun vadede panik belirtilerini azaltır.
o Benzodiazepinler: Süratli tesir sağlar fakat bağımlılık riski nedeniyle kısa süreli
kullanılır.
3. Ömür usulü düzenlemeleri
o Nizamlı antrenman (özellikle yürüyüş, koşu, yüzme üzere aerobik aktiviteler).
o Kafein, nikotin ve alkol tüketimini sınırlamak.
o Nizamlı uyku, gevşeme teknikleri ve nefes antrenmanları uygulamak.
Prognoz
Panik bozukluk tedavi ile büyük oranda denetim altına alınabilir. Erken başlanan tedavi, kişinin
ömür kalitesini artırır ve atakların sıklığını besbelli biçimde azaltır.
