Sürekli yorgun hissetmek birden fazla vakit sırf uykusuzluk ya da fizikî bir hastalıkla açıklanır. Fakat birçok insan gereğince uyuduğu, kan bedelleri olağan olduğu halde kendini bitkin, isteksiz ve tükenmiş hisseder. Bu noktada gözden kaçan en kıymetli etken ruhsal yorgunluktur. Zihin dinlenmediğinde, vücut de sahiden toparlanamaz.
Psikolojik yorgunluğun temelinde ekseriyetle kronik gerilim yer alır. Gerilim sadece ağır periyotlarda değil, uzun vadeli ve düşük dozda yaşandığında da vücudu yıpratır. Daima tetikte olmak, her şeye yetişmeye çalışmak, yanılgı yapmaktan korkmak zihni fark edilmeden yorar. Beyin tehdit algısını kapatamaz ve bu durum güç kaybı olarak hissedilir.
Bir öbür kıymetli neden bastırılmış hislerdir. Hüzün, öfke, hayal kırıklığı üzere hisler söz edilmediğinde ortadan kaybolmaz; zihinsel yük olarak taşınır. Kişi “iyiyim” demeye devam ederken, iç dünyasında çözülmemiş birçok his birikir. Bu da vakitle açıklanamayan bir yorgunluk hissi yaratır.
Kaygı bozuklukları da daima yorgunlukla yakından bağlıdır. Korkulu zihin daima senaryolar üretir, muhtemel tehlikeleri tarar ve denetim etmeye çalışır. Bu zihinsel faaliyet dışarıdan fark edilmese bile önemli bir güç tüketir. Kişi gün boyunca çok faal görünmese bile, zihni ağır çalıştığı için akşamları büsbütün tükenmiş hissedebilir.
Depresif his durum da yorgunluğun değerli ruhsal kaynaklarından biridir. Depresyon her vakit ağır bir mutsuzlukla seyretmez. Birtakım bireylerde temel belirti güç kaybı, isteksizlik ve ağırlaşma hissidir. Sabahları yataktan kalkmak zorlaşır, kolay işler bile beğenilen büyür.
Mükemmeliyetçilik de ruhsal yorgunluğu besleyen faktörlerdendir. Daima daha uygununu yapma eforu, kendini kâfi görmeme ve yanılgı toleransının düşük olması zihni dinlenemez hale getirir. Kişi hiçbir vakit “tamam” hissini yaşayamaz ve bu da tükenmişliğe yol açar.
Psikolojik yorgunluk, yalnızca dinlenerek geçmez. Duygusal yüklerin fark edilmesi, hudut koyma hünerlerinin geliştirilmesi ve zihinsel taleplerin azaltılması gerekir. Aksi halde vücut, yorgunluk yoluyla “dur” demeye devam eder.
