Hayat herkes için vakit zaman zorlayıcıdır. Beklenmedik kayıplar, hayal kırıklıkları, ilişkisel sorunlar ya da içsel çatışmalar… Tüm bunlar karşısında kimi beşerler daha süratli toparlanabilirken, kimileri daha uzun müddet etkilenir. İşte bu farkın kıymetli bir kısmı duygusal dayanıklılıkla ilgilidir.
Duygusal dayanıklılık, zorlayıcı durumlar karşısında büsbütün etkilenmemek değil; etkilenip yine dengelenebilme maharetidir. Yani kırılmamak değil, kırıldıktan sonra kendini onarabilmektir.
Peki bu marifet geliştirilebilir mi?
Evet, hem de düşündüğünüzden çok daha fazla.
1. Hislerini bastırmak yerine tanımayı öğren
Birçok kişi güçlü olmak için hislerini yok sayması gerektiğini düşünür. Halbuki bastırılan hisler vakitle daha ağır bir halde geri döner.
Kendine şu soruyu sormayı alışkanlık haline getirebilirsin:
“Şu an ne hissediyorum?”
Duyguyu isimlendirmek bile zihni düzenler ve denetim hissini artırır.
2. Kendine karşı daha şefkatli ol
Sıkıntı vakitlerde iç sesin nasıl?
Destekleyici mi yoksa eleştirel mi?
Duygusal olarak sağlam beşerler, kendilerine sert davranmak yerine anlayışlı olmayı seçerler.
Tıpkı durumu yaşayan bir arkadaşına ne söylerdin?
O cümleyi kendin için de kurmayı dene.
3. Her niyetin gerçek olmadığını fark et
Sıkıntı anlarda zihin ekseriyetle en berbat senaryoları üretir.
“Hiçbir şey düzelmeyecek”, “Ben başaramam” üzere niyetler çok inandırıcı gelebilir.
Ama şunu hatırlamak değerli:
Kanılar gerçek değil, yalnızca zihnin yorumudur.
Bu noktada kendine şunu sorabilirsin:
“Bunun aksi mümkün mü?”
4. Denetim edebildiklerine odaklan
Hayatta her şeyi denetim etmek mümkün değil. Ancak büsbütün denetimsiz de değiliz.
Duygusal dayanıklılığı artıran değerli bir marifet şudur:
“Ben bu durumda neyi değiştirebilirim?”
Küçük bir adım bile, çaresizlik hissini azaltır.
5. Rutinin gücünü küçümseme
Güç vakitlerde hayatın büsbütün dağılması çok kolaydır. Uyku tertibi, beslenme, günlük alışkanlıklar…
Oysa küçük rutinler, zihne itimat verir.
Kolay şeyler bile (yürüyüş yapmak, birebir saatte kahve içmek, kısa bir yazı yazmak) dengeyi müdafaaya yardımcı olur.
6. Hislerin süreksiz olduğunu hatırla
Ağır bir hissin içindeyken onun hiç geçmeyecek üzere hissettirmesi çok olağandır.
Ama gerçek şu:
Hisler dalga üzeredir. Yükselir, ağırlaşır ve bir mühlet sonra azalır.
Kendine şu cümleyi hatırlat:
“Bu da geçecek.”
7. Takviye istemekten çekinme
Duygusal dayanıklılık her şeyi tek başına halletmek değildir.
Bilakis, ne vakit dayanak alman gerektiğini bilmektir.
Güvendiğin birine açılmak ya da profesyonel bir dayanak sürecine girmek, yükünü hafifletir.
Son olarak…
Duygusal dayanıklılık doğuştan gelen sabit bir özellik değil; vakitle gelişen bir marifettir. Her güç tecrübe, hakikat halde ele alındığında seni biraz daha güçlendirir.
Kendine vakit teşhis.
Kendine yüklenmek yerine kendini anlamaya çalış.
Çünkü gerçek güç, hiçbir şey hissetmemek değil; hissettiklerinle kalabilmektir.
