Günlük hayatın yoğunluğu içinde birden fazla vakit otomatik pilotta yaşıyoruz. Kanılarımız geçmişte yaşananlara ya da gelecekte olabilecek ihtimallere giderken, hislerimiz da bu kanılara eşlik ediyor. İşte tam bu noktada mindfulness yani şuurlu farkındalık, his düzenleme becerilerimizin en güçlü destekçilerinden biri haline geliyor.
Mindfulness; yargılamadan, değiştirmeye çalışmadan, yalnızca fark ederek şu ana odaklanabilme hüneridir. His düzenleme ise hissettiklerimizi bastırmadan fakat onların bizi yönetmesine de müsaade vermeden istikrarda kalabilmektir.
Duygularla savaşmak yerine onları anlamak
Birçok kişi zorlayıcı hisler ortaya çıktığında onları bastırmaya ya da yok saymaya çalışır.
“Bunu hissetmemeliyim”, “Güçlü olmalıyım” üzere cümleler aslında hisle ortamıza uzaklık koyar.
Oysa mindfulness yaklaşımı şunu söyler:
Duyguyu değiştirmeye çalışma, evvel onu fark et.
Bir duyguyu fark ettiğinde, onun yoğunluğu esasen değişmeye başlar.
Duygu düzenleme neden zorlaşır?
Çoğu vakit his değil, o duyguya eşlik eden niyetler bizi zorlar.
Örneğin; korku hissettiğimizde “Bu hiç geçmeyecek” fikri devreye girer ve telaş daha da büyür.
Mindfulness burada bir alan açar:
Hisle kanıyı ayırabilmeyi öğretir.
“Şu an korku hissediyorum” diyebilmek ile
“Ben telaşlı biriyim” demek ortasında büyük bir fark vardır.
Mindfulness ile his düzenleme nasıl desteklenir?
1. Duyguyu isimlendir
Hissettiğin şeyi net bir formda tanımlamak, zihni sakinleştirir.
“Şu an üzgünüm”, “Şu an gerginim” demek bile düzenleyici bir tesir yaratır.
2. Vücuda odaklan
Hisler yalnızca zihinde değil, vücutta de hissedilir.
Kalp çarpıntısı, omuzlarda gerginlik, mide sıkışması…
Kısa bir idman:
Gözlerini kapat ve “Bu duyguyu vücudumda nerede hissediyorum?” diye sor.
Yalnızca müşahedeyle, değiştirmeye çalışma.
3. Nefesi bir araç olarak kullan
Nefes, anda kalmanın en güçlü yollarından biridir.
Bilhassa zorlayıcı bir his geldiğinde:
- 4 saniye nefes al
- 4 saniye tut
- 6 saniyede ver
Bu kolay pratik, hudut sistemini sakinleştirir.
4. Niyetlerini gerçeklik üzere kabul etme
Zihninden geçen her şey gerçek değildir.
Mindfulness, fikirleri “zihinsel olaylar” olarak görmeyi öğretir.
Kendine şunu hatırlat:
“Bu yalnızca bir niyet.”
5. Hislere alan aç
Duyguyu bastırmak kısa vadede rahatlatır fakat uzun vadede büyütür.
Bunun yerine şunu deneyebilirsin:
“Bu his şu an burada ve ben onunla kalabilirim.”
Bu yaklaşım, hissin akıp gitmesine müsaade verir.
6. Küçük farkındalık anları yarat
Mindfulness yalnızca meditasyon yapmak değildir.
Gün içinde küçük anlara da yayılabilir:
- Kahve içerken yalnızca tadına odaklanmak
- Yürürken adımlarını hissetmek
- Duş alırken suyun temasını fark etmek
Bu anlar, zihni yavaşlatır ve duygusal dengeyi dayanaklar.
Son olarak…
His düzenleme, hisleri denetim etmek değil; onlarla sağlıklı bir ilgi kurmaktır.
Mindfulness ise bu bağın temelini oluşturur.
Kendini zorlamak yerine kendine alan açtığında,
hislerinle savaşmak yerine onları anlamayı seçtiğinde,
vakitle daha istikrarda kaldığını fark edersin.
Unutma, sorun her vakit uygun hissetmek değil;
ne hissediyorsan onunla kalabilmeyi öğrenmektir.
