Duygusal Yeme Nedir?
Duygusal yeme, fizikî açlık duymadan; yalnızlık, gerilim, öfke, korku, mutsuzluk, boşluk üzere hislerle başa çıkmak için yemeğe yönelmektir. Bu durumda yemek bir beslenme aracı olmaktan çıkar, bir baş etme düzeneğine dönüşür.
Duygusal yeme birden fazla vakit:
Ani ve bastırılamaz bir yeme isteğiyle gelir,
Genellikle yüksek kalorili, şekerli, karbonhidrat yüklü yiyeceklere yönelim görülür,
Yedikten sonra pişmanlık, suçluluk ya da utanç hisleri ortaya çıkar.
Duygular Neden Bizi Yemeğe Götürür?
Beynimiz ödül ve rahatlama ile ilgili hislerle yiyecekleri eşleştirme eğilimindedir. Bilhassa çocuklukta yiyecekle sakinleştirilmek, ödüllendirilmek ya da teselli edilmek üzere öğrenilmiş tecrübeler, ileriki ömürde duygusal yeme davranışına taban hazırlayabilir.
Bunun dışında:
Stres: Kortizol hormonundaki artış, yağlı ve şekerli besinlere yönelimi tetikleyebilir.
Can zahmeti: Boşluk hissi yemekle “doldurulmaya” çalışılabilir.
Kendini ödüllendirme alışkanlığı: Şiddetli bir günün sonunda “hak ettim” diyerek yemeğe yönelme sık görülür.
Duygusal Açlık ile Fizikî Açlığı Nasıl Ayırt Edebiliriz?
Fiziksel Açlık Duygusal Açlık
Yavaş yavaş oluşur Ani ve ağır bir halde gelir
Her türlü yiyeceğe açıktır Belirli besinlere (tatlı, abur cubur) yönelir
Yemek sonrası doyma hissi vardır Ne kadar yenirse yensin “yetmez” hissi olur
Yemek sonrası pişmanlık duyulmaz Sıklıkla suçluluk ya da utanç yaşanır
Duygusal Yeme ile Baş Etmenin Yolları
Duygularınızı fark edin:
Açlık hissettiğinizde kendinize şu soruyu sorun: “Şu an nitekim aç mıyım, yoksa bir şey hissediyorum ve onu bastırmaya mı çalışıyorum?”
Yiyecek günlüğü tutun:
Ne yediğinizi değil, ne hissedip yediğinizi not edin. Vakitle duygusal tetikleyicileri fark edebilirsiniz.
Alternatif baş etme yolları geliştirin:
Gerilimli hissettiğinizde yürüyüş yapmak, müzik dinlemek, birini aramak ya da meditasyon üzere seçenekler hislerle daha sağlıklı baş etmenizi sağlayabilir.
Kendinize şefkat gösterin:
Yiyeceklerle hisleri bastırma eğilimi utanç değil anlayışla karşılanmalıdır. Değişim süreci sabır ve itina ister.
Profesyonel takviye alın:
Duygusal yeme bazen daha derin ruhsal süreçlerin dışa vurumu olabilir. Bu durumda bir psikolog ile çalışmak davranış döngüsünü fark etmek ve değiştirmek için çok tesirli olabilir.
Sonuç
Yemek, yalnızca fizikî değil duygusal bir muhtaçlık haline gelebilir. Fakat bu döngü fark edildiğinde değiştirilebilir. Değerli olan kendinize dikkatle ve yargılamadan bakabilmek. Hisler bastırıldıkça değil, anlaşıldıkça düzgünleşir.
🖋️ Psikolog Gizem Sevim
📌 Gizem Sevim Danışmanlık
