Ergenlerde Mükemmeliyetçilik ve Başarısızlık Korkusu
Mükemmeliyetçi ergenler, kusur yapmaktan çok derecede korkar. Onlar için yanılgı, şahsî bir
başarısızlık değil; paha kaybı
olarak algılanır. Bu nedenle yüksek standartlar belirler ve kendilerini daima baskı altında
hissederler. Bu durum dert,
uyku sorunları, toplumsal geri çekilme ve motivasyon düşüklüğüne yol açabilir.
Başarısızlık korkusu bir inanç sistemine dayanır: “Yeterli değilim.”, “Hata yaparsam
sevilmem.” yahut “Sonuç harika değilse
ben de değilim.” üzere derin bilişsel şemalar bu süreci yönlendirir. Bu inançlar genellikle
çocukluk devrinde oluşur ve aile
tavırlarıyla pekişir.
Aile içindeki eleştirel tavırlar, çok beklentiler yahut kıyaslamalar ergenin kendine güvenini
zayıflatabilir. Öte yandan
destekleyici, şartsız kabul sunan ve eforun kıymetini vurgulayan ebeveyn yaklaşımları,
mükemmeliyetçiliğin olumsuz
tesirlerini azaltır.
Terapide ergenin öz-değer algısı güçlendirilir. Yanlışların öğrenme sürecinin doğal bir
modülü olduğu öğretilir. Bilişsel
tekrar yapılandırma, his düzenleme marifetleri ve öz-şefkat çalışmaları
mükemmeliyetçiliği azaltmada hayli tesirlidir.
Sonuç olarak mükemmeliyetçilik, başarıyı artıran bir özellik üzere görünse de aşırısı ergenin
duygusal sıhhatini zedeler.
Ergenin kendi potansiyelini keşfetmesi için yanılgı yapmaya müsaade veren, destekleyici bir
etrafa gereksinimi vardır.