Sessizlik Ne Manaya Gelebilir?
Kimi çocuklar tabiatları gereği daha sakin ve içe dönük olabilir. Bu, sağlıklı bir kişilik
özelliğidir. Lakin kimi çocuklar için sessizlik, kendini geri çekmenin bir yolu hâline gelir.
Çocuk, hislerini tabir etmek yerine içe atmayı öğrenmiş olabilir.
Klinik müşahedeler, sessiz çocukların bir kısmında şu durumların eşlik ettiğini gösterir:
– Hislerini isimlendirmekte zorlanma
– Hayır demekte güçlük
– Kendi muhtaçlıklarını geri plana atma
– Çok ahenk sağlama
Bu durumda sessizlik, ahenkten çok kollayıcı bir stratejidir.
Çocuklar Neden Sessizleşir?
Sessizlik birden fazla vakit öğrenilmiş bir yansıdır. Çocuk, hislerini söz ettiğinde karşılık
alamadığında, anlaşılmadığında ya da bu tabirler rahatsızlık yarattığında geri çekilmeyi
öğrenebilir. Bilhassa çatışmanın ağır olduğu ya da hislerin gereğince karşılanmadığı
ortamlarda, sessizlik inançlı bir alan üzere hissedilir.
Bu noktada çocuk şunu öğrenir:
“Sessiz kalırsam sorun çıkmaz.”
Bu öğrenme, kısa vadede ortamı sakinleştirir; lakin uzun vadede çocuğun kendilik gelişimini
zorlayabilir.
Uyum mu, Görünmezlik mi?
Ahenk, çocuğun hem kendisi olarak kalıp hem de etrafıyla bağ kurabilmesidir. Meğer bazı
sessiz çocuklar, ahenk sağlamak ismine kendilerini görünmez kılar. İsteklerini lisana getirmez,
rahatsızlıklarını paylaşmaz ve birçok vakit “idare eden” rolünü üstlenir.
Bu durum dışarıdan problemsiz üzere görünse de, çocuğun iç dünyasında yalnızlık ve
bastırılmışlık hissi yaratabilir.
Terapötik Açıdan Sessizlik Nasıl Okunur?
Terapi sürecinde sessizlik, çabucak açılması gereken bir sorun olarak görülmez. Bilakis,
çocuğun kendini nasıl koruduğuna dair kıymetli bir ipucu olarak ele alınır. Hedef çocuğu
konuşturmaya zorlamak değil; konuşabileceği bir inanç alanı oluşturmaktır.
Sessizliğin altında ne olduğunu anlamadan, uyumlu olduğu varsayımıyla ilerlemek çocuğun
gereksinimini gözden kaçırabilir.
Ebeveynler ve Yetişkinler İçin Küçük Lakin Değerli Bir Ayrım
Sessiz bir çocuk “iyi” bir çocuk olmak zorunda değildir. Sessizlik bazen ahenktir, bazen de
tabir edilemeyen bir yük. Bu ayrımı yapabilmek için çocuğun davranışlarına değil; duygusal
temasına bakmak gerekir.
Çocuk hislerini paylaşabiliyor mu?
Gereksinimlerini lisana getirebiliyor mu?
Kusur yaptığında hâlâ kabul gördüğünü hissediyor mu?
Bu sorular, sessizliğin manasını daha net ortaya koymaktadır.
Sessiz çocuklar her vakit uyumlu değildir. Kimileri uyumludur, kimileri ise kendini korumak
için sessizleşmiştir. Sessizliği otomatik olarak olumlu bir özellik olarak görmek, çocuğun iç
dünyasını gözden kaçırmaya neden olabilir. Sağlıklı ahenk, sessizlikle değil; tabir edebilme
ve görülme ile birlikte var olur.
