Sessiz Gerilim Reaksiyonları: Bedensel Belirti Gösteren Fakat Sözel Olarak Söz Edilmeyen Ruhsal Yük
Stresin Vücutta İfadesi
Stres karşılığı, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksı üzerinden düzenlenir. Algılanan tehdit durumunda kortizol ve adrenalin salınımı artar. Bu sistem kısa vadede hayatta kalmayı desteklerken, kronik olarak aktive olduğunda bedensel sistemler üzerinde yıpratıcı tesirlere yol açabilir.
Sessiz gerilim yaşayan bireylerde sık görülen belirtiler ortasında kas gerginliği, baş ağrıları, mide-bağırsak sorunları, çarpıntı ve daima yorgunluk hissi yer alır. Bu belirtiler birden fazla vakit sırf tıbbi açıklamalarla ele alınır; fakat ruhsal köken gözden kaçabilir.
Duygusal Bastırma ve Bedenselleştirme
Duygusal bastırma, bireyin yaşadığı hisleri şuurlu ya da bilinçdışı olarak tabir etmemesidir. Bastırılan hisler ortadan kaybolmaz; sadece söz kanalı değiştirir. Bu noktada bedenselleştirme süreci devreye girer.
Araştırmalar, duygusal farkındalığı düşük bireylerde psikosomatik belirtilerin daha sık görüldüğünü göstermektedir. Bu bireyler ekseriyetle ne hissettiklerini bilmediklerini söz ederken, vücutları ağır sinyaller vermeye devam eder.
Klinik Görüşmede Sessiz Gerilimin Fark Edilmesi
Klinik ortamda sessiz gerilim reaksiyonlarının fark edilmesi, yanlışsız kıymetlendirme açısından kritik ehemmiyete sahiptir. Danışan sözel olarak korku bildirmese bile vücut lisanı, duruşu, nefes alışverişi ve somatik şikâyetleri kıymetli ipuçları sunar.
Bu noktada klinisyenin bedensel belirtileri küçümsememesi, ruhsal anlamlandırmayı nazikçe açması ve danışanın vücut farkındalığını artırması değerlidir.
Sonuç
Sessiz gerilim yansıları, ruhsal yükün en az fark edilen lakin en yaygın görülen biçimlerinden biridir. Vücut, söz edilemeyen hislerin taşıyıcısı hâline gelir. Bu nedenle ruhsal değerlendirmelerde sadece sözel anlatıya değil, bedensel ipuçlarına da dikkat edilmesi gerekir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
Psikolog Cansu Hatice Karcıoğlu
