Bazı öğrenciler imtihan sırasında çalıştıkları hususları bildikleri halde bir anda panik yaşayabilir. Kalp çarpıntısı, zihnin boşalmış üzere hissetmesi ya da soruları anlayamama üzere tecrübeler imtihan anında ortaya çıkabilir.
Bu durum birden fazla vakit ağır korkunun yarattığı bir bilişsel blokajdır. Beyin tehdit algıladığında dikkat sistemini farklı halde çalıştırabilir. Bu nedenle öğrenci bilgiyi hatırlamakta zorlanabilir.
Sınav sırasında panik yaşayan öğrenciler çoklukla şu fikirleri yaşayabilir: “Her şeyi unuttum”, “Bu imtihan makûs geçecek”, “Artık toparlayamam.”
Bu fikirler korkuyu daha da artırabilir ve panik döngüsünü güçlendirebilir. Bu noktada fikir farkındalığı kıymetli bir rol oynar.
Bilişsel psikolojide kullanılan kimi teknikler bu süreci yönetmeye yardımcı olabilir. Bunlardan biri fikirleri gerçeklik açısından değerlendirmektir. Örneğin “Her şeyi unuttum” niyeti birden fazla vakit gerçekçi değildir; öğrenci sadece o anda hatırlamakta zorlanıyor olabilir.
Bir öbür teknik ise dikkati yine yönlendirmektir. Panik sırasında kişi kanılarına odaklandıkça tasa büyüyebilir. Bunun yerine nefese odaklanmak ya da soruyu küçük kesimlere ayırmak dikkat sistemini yine düzenleyebilir.
Sınav sırasında birkaç dakika durup yavaş nefes almak hudut sisteminin sakinleşmesine yardımcı olabilir. Böylelikle beyin tekrar bilişsel süreçlere dönebilir.
Panik yaşamak başarısızlık manasına gelmez. Bu tecrübe birçok öğrencinin imtihan sürecinde yaşayabileceği doğal bir gerilim reaksiyonudur.
Önemli olan panik anını bir felaket olarak değil, yönetilebilir bir durum olarak görebilmektir.
